Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μονή Προδρόμου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μονή Προδρόμου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 7 Ιανουαρίου 2021

Αρτοτίνα Δωρίδος: Γη οπλαρχηγών και καπεταναίων

Γραφικό, ορεινό κεφαλοχώρι της Φωκίδας, η Αρτοτίνα, τμήμα του Δήμου Δωρίδος, είναι σκαρφαλωμένη σε ράχη των Βαρδουσίων, σε υψόμετρο 1.180μ.

 του Βαγγέλη Στεργιόπουλου

 

Απέναντι από τον οικισμό της Αρτοτίνας ορθώνεται η Πυραμίδα, επιβλητική κορυφή των Βαρδουσίων (υψόμετρο 2.350). 

 

Κυριακή 3 Μαΐου 2020

Τὸ Κελὶ τοῦ Ἁθανασίου ∆ιάκου


Τὸ λεγόµενο Κελὶ τοῦ Ἁθανασίου ∆ιάκου  (εἰκ.3, 5, 7, 8, 18, 19) εἶναι ἕνα πολὺ σηµαντικὸ κτίσµα, ἐξαιρετικὸ δείγµα τῆς παλαιᾶς ἀρχιτεκτονικῆς τῆς Ἁρτοτίνας, τὴν ὁποία εὐτυχῶς κατέγραψε καὶ παρουσίασε τὸ 1925 ὁ σπουδαῖος Ἁρτοτιναῖος λαογράφος ∆ηµήτριος Λουκόπουλος, καθὼς καὶ τῶν ὅµορών της περιοχῶν τῆς Ρούµελης, ἀπὸ τὴν ὁποία εἶναι ζήτηµα ἂν σώζεται πλέον τίποτε ἄλλο στὴν εὐρύτερη περιοχή! Ἂν καὶ ὁ ἀκριβὴς χρόνος οἰκοδοµήσεως τοῦ κτίσµατος δὲν µᾶς εἶναι γνωστός, χρονολόγησή του στὸν 18ο ἢ στὸν πρώιµο 19ο αἰώνα εἶναι πολὺ πιθανή. ∆ικαιολογεῖται ἔτσι ἡ τοπικὴ παράδοση ποὺ – ἔστω καὶ χωρὶς ἀδιαµφισβήτητες ἐνδείξεις – τὸ συνδέει µὲ τὸν ἥρωα τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ1821. Ἡ πεποίθηση ὅτι τὸ κτήριο ἦταν τὸ Κελὶ τοῦ ∆ιάκου φαίνεται ὅτι διαδραµάτισε σηµαντικὸ ρόλο γιὰ τὴ σωτηρία του καὶ τὴ διατήρησή του ὣςτὶς µέρες µας, ὅταν τὸ φτωχὸ κτίσµα ἔπαψε πιὰ νὰ καλύπτει ἐπαρκῶς τὶς λειτουργικὲς ἀνάγκες χάριν τῶν ὁποίων κτίστηκε. 

Κελὶ τοῦ ∆ιάκου.   Ἄποψη ἀπὸ τὰ βορειοανατολικά (Εἰκ. 7) και ἀπὸ τὰ νοτιοδυτικά (Εἰκ. 8) (Ἰούνιος 2017) 


Πρώτη ἐπισκευὴ τοῦ ἱστορικοῦ κτηρίου µαρτυρεῖται, ὅπως ἤδη ἀναφέρθηκε,ἤδη τὸ 1927. Ἡ κύρια ὅµως ἐπέµβαση στερεώσεως καὶ συντηρήσεώς του, ἡ ὁποία τοῦ ἔδωσε τὴ σηµερινή του µορφή, πραγµατοποιήθηκε τὸ1966 ἀπὸτὸν Παῦλο Λαζαρίδη. Ἡ ἐπέµβαση ἀναµφίβολα µπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ἐπιτυχής, καθὼς διέσωσε ὄχι µόνο τὸν χαρακτήρα, ἀλλά, ὅπως φαίνεται, καὶ µεγάλο µέρος τῶν ἀξιόλογων αὐθεντικῶν κατασκευῶν τοῦ κτίσµατος. Πρέπει, ὡστόσο, στὸ σηµεῖο αὐτὸ νὰ ἐπισηµανθεῖ µιὰ ἀλλοίωση ποὺ ὁ ἀναστηλωτὴς ἐπέφερε στὸ µνηµεῖο µὲ τὴν πεποίθηση, ὅπως ὁ ἴδιος ἀναφέρει, ὅτι τὸ ἀποκαθιστᾶ στὴν ἀρχική του µορφή: ἡἀλλοίωση συνίσταται στὴ διαµόρφωση ἑστίας στὸ κέντρο τοῦ χώρου διαµονῆς (εἰκ.18, 20), σύµφωνα µὲ τὰ περιγραφόµενα ἀπὸ τὸν Λουκόπουλο πρότυπα τῶν παλαιότερων κατοικιῶν τοῦ τόπου (εἰκ.21), ἐνῶ, ὅπως εἶναι σαφὲς τόσο ἀπὸτὴν τεκµηρίωση ποὺ ὁ ἴδιος ὁ Λαζαρίδης ἔκανε τὸ1964 (εἰκ.5), ὅσο καὶ ἀπὸτὴν ἐξέταση τῶν σχετικῶν στοιχείων ποὺ διατηροῦνται ἀκόµη στὸ κτήριο, τὸ κελὶ διέθετε ἐξ ἀρχῆς τζάκι στὸ µέσον τοῦ βόρειου τοίχου του.


Εἰκ. 21. Ἑστία σὲ παλαιὰ οἰκία τῆς Ἁρτοτίνας (Λουκόπουλος 1925)


Τὸ Κελὶ τοῦ ∆ιάκου εἶναι ἕνα µικρῶν σχετικὰ (7.60x6.00 µ. περίπου) διαστάσεων κτίσµα µὲ δύο στάθµες (εἰκ.18, 19). Στὸ ἰσόγειο περιλαµβάνει ἕναν µόνο χῶρο, ὁ ὁποῖος χρησίµευε ὡς στάβλος καὶ ἀποθήκη. Ὁ ὄροφος ἀρχικὰ περιλάµβανε ἕναν µικρὸ προθάλαµο, ἕναν βοηθητικὸ χῶρο µὲ «φωτογωνιὰ» καὶ  γκλαβανὴ γιὰ τὴν ἐξασφάλιση ἐσωτερικῆς ἐπικοινωνίας µὲ τὸ ἰσόγειο, καὶ ἕνα χῶρο διαµονῆς. Ὁ χῶρος αὐτὸς εἶχε ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς κτηριολογικῆς ὀργανώσεως τοῦ πυρήνα τῆς διεθνοῦς ὀθωµανικῆς κατοικίας, τοῦ «ὀντᾶ», δηλαδὴ τὴ διαµόρφωση τοῦ τζακιοῦ στὸ µέσον τῆς µιᾶς πλευρᾶς του, µεταξὺ συµµετρικὰ διατεταγµένων κογχῶν καὶ παραθύρων, καὶ τὴ χωροθέτηση χώρου διαµονῆς καὶ ὕπνου, ὅπου οἱ ἄνθρωποι κάθονταν καὶ κοιµοῦνταν σὲ στρώµατα, ἑκατέρωθεν τοῦ τζακιοῦ. ∆ευτερεύοντα χαρακτηριστικὰστοιχεῖα του εἶναι τὸ ἐντοιχισµένο ξύλινο ἑρµάριο καὶ τὸ περιµετρικὸ ράφι. 

Εἰκ. 25. Μονὴ Aγίου Ἰωάννου Προδρόµου Ἁρτοτίνας.
Κελὶ τοῦ ∆ιάκου. Παράθυρο τοῦ ὀρόφου (Ἰούνιος 2017)

Ἁπὸ τὴν ἄποψη τῆς κατασκευῆς καὶ τῆς µορφολογίας τὸ κτίσµα ἔχει ὅλα τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς παλαιότερης τοπικῆς παραδοσιακῆς ἀρχιτεκτονικῆς (εἰκ.22, 23, 24, 25): τοίχους ἀπὸ ἐνισχυµένη µὲ ξυλοδεσιὲς λασπόκτιστη ἀργο-λιθοδοµή, πάτωµα µὲ φέροντα ὀργανισµὸ ἀπὸ χοντροὺς κορµοὺς ἐλάτων ποὺ φέρουν φαρδιὰ καὶ µεγάλου πάχους σανίδια, πάνω στὰ ὁποῖα εἶναι διαµορφωµένο τὸ δάπεδο ἀπὸ χῶµα, καὶ ἐµφανὴ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸ στέγη µὲ ψαλίδια ποὺ φέρουν τεγίδες καὶ «καταχτά», λεπτούς, δηλαδή, κορµοὺς δένδρων, ἐπάνω στοὺς ὁποίους εἶναι τοποθετηµένες οἱ σχιστόπλακες τῆς ἐπικαλύψεως καὶ ἁδρῆς κατασκευῆς ξύλινα κουφώµατα.

 Σταῦρος Μαµαλοῦκος- Ἰωάννης Περράκης
Ἐπίκ. Καθηγητὴς Ἁρχιτεκτονικῆς Πολυτεχνείου Πατρῶν –∆ιδάκτωρ Θεολογίας
Απόσπασμα από τα Πρακτικά Ημερίδος Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ
της Ιεράς Μητρόπολις Φθιώτιδος

Πέμπτη 11 Ιουλίου 2019

Η γιορτή των μελισσοκόμων στην Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και φέτος 22/6/2019 η καθιερωμένη εκδήλωση για τους μελισσοκόμους στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας. Στη Θεία Λειτουργία χοροστάτησε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Φωκίδος κ.κ. Θεόκτιστος, ενώ στο συλλείτουργο έλαβαν μέρος ο ηγουμενοσύμβουλος της Μονής π. Θεοφάνης Μπατσαούρας και ο π. Γεώργιος Χαρονικολάου και ο διάκος Βασίλειος. Στο Ιερό συμπροσευχόμενος βρέθηκε ο π. Υφαντής.

Ευλόγησαν τους άρτους και τα μέλια και διαβάστηκε η ευχή για την καλή πρόοδο των μελισσιών. Κατόπιν προσφέρθηκε στους παραβρισκόμενους λουκούμι, καφές και τσίπουρο. Στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο στη βρύση ακολούθησε φαγητό και γλέντι.

Σάββατο 22 Ιουνίου 2019

Το θάμασμα

 Του Γιάννη Σαντάρμη απόσπασμα απ’ την ανέκδοτη ποιητική
συλλογή: «Θανάσης Διάκος, ο Μάρτυρας της Λευτεριάς»

 
«Πιο πολύ ευχαριστημένος (ο Διάκος στο Μοναστήρι)
απ’ το βουνίσιο αέρα, παρά απ’ τα βιβλία». FINLAY

Οι κλέφτες απ' τον Κόρακα κι απ' τα ψηλά Βαρδούσια
στην Αρτοτίνα ροβολάν, στον Αγιο-Γιάννη πάνε,
στο μοναστήρι φτάνουνε, στο γούμενο φωνάζουν.
  -Κατέβα κάτου, γούμενε, κατέβα για ν’ ανοίξεις,
να μπούνε μέσα τα παιδιά, να μπουν τα παλικάρια.
Την πόρτ’  ανοίγει ο γούμενος, τη θύρα ξεκλειδώνει.
-Καλώς τον Τσαμ-Καλόγερο, καλώς τα παλικάρια.
Μπαίνει ο Τσάμης  Καλόγερος, ο πρώτος καπετάνιος,
και το πρωτοπαλίκαρο τον ακλουθάει ο Γούλας,
πίσω μπαίνουν κι οι αρματολοί, πίσω μπαίνουν κι οι κλέφτες,
πενήντα παλικάρια αυτοί, πενήντα ‘ναι λεβέντες.
Και το καπρούλι  αδρασκελάν, στην εκκλησιά περνάνε,
κερί κολλάν στην Παναγιά, κερί στον Αγιο-Γιάννη
και τον αφέντη το Χριστό  τον τριπλοπροσκυνάνε.

Γιόμωσε η αυλή απ’ αρματολούς, η εκκλησιά  από κλέφτες,
κι από πρωτοπαλίκαρα κι αυτό τ’ αρχονταρίκι.
-Πολλά τα έτη, γούμενε.
- Θεός να σας βλογάει:.
-Παπά, ψωμί, παπά, φαγί, να φάν' τα παλικάρια.
Ολόυρα-ολόυρα στο σοφρά, στο ξύλινο τραπέζι
κάθονται  αράδα οι αρματολοί, στρώνονται  αράδα  οι κλέφτες
κι  ο  καπετάνιος στην κορφή, σαν καπετάνιος που  ‘ναι,
με το πρωτοπαλίκαρο, και τρων’  και γιοματί.ζουν,
αρνάκια τρώνε, τρυφερά, κατσίκια σουφλισμένα,
πίνουνε και γλυκό κρασί και πολυχρονισμένο.
Αυτοί τρώνε και πίνουνε και γλυκολακριντίζουν
και το καλογερόπουλο, ο Άνθιμος ο διάκος,
όλο παγαίνει κι έρχεται κι όλο και κουβαλάει,
πότε φέρνει διάγγι καλό, πότε φέρνει μπομπότα
και πότε κοντοστέκεται και τον ταϊφά τηράει.
 

Θαμάζει τους αρματολούς, θαμάζει όλους τους κλέφτες,
μα πιο πολύ θιαμαίνεται αυτόν τον καπετάνιο
και το πρωτοπαλίκαρο, που κάθεται κοντά του.
Θωρεί  τους  κλέφτες που φοράν ξέμακρες φουστανέλες,
θωρεί πισλιά πεντάμορφα και βαριοξομπλιασμένα,
θωρεί τσουράπια μάλλινα με μαύρες  γονατάρες,
τσαρούχια ακόμα φουντωτά και καρφοπεταλάτα,
βλέπει σειρές τα χαϊμαλιά, αράδες τα τσαπράζια,
βλέπει τ’ αρμούτια πλάγι τους, τις πάλες στο πλευρό τους
κι απ’ όλα περισσότερο να βλέπει δε χορταίνει
τις όψεις τις αντρίκιες τους, τις όμορφες θωριές τους,
με τους τσαμπάδες πίσω τους κι αυτά τους τα μουστάκια,
που  ‘ναι στριμμέν’ από τη μια, στριμμέν’ από την άλλη,
σαν δυο λατσούδια  απλουτερά, σαν δυο παχιά ρουπάκια.
Και κάπου-κάπου χαίρεται, στενάζει κάπου-κάπου.


Κι ο γούμενος  τον  γνοιάζεται, γυρνά και τον ρωτάει.
-Τι συλλογίζεσαι, Άνθιμε, τι βάνεις με το νου σου
και μια λες πως νειρεύεσαι, μια πως χολοπαθιέσαι;
-Μεριά θωρώ την κλεφτουριά κι αναγαλλιά η καρδιά μου
κι από την άλλη τη μεριά, τι μαύρο θυμητάρι,
θυμήθηκα τον τάτα μου, τον καψερό αδερφό μου,
με πήρε το παράπονο και νότισε η ματιά μου.
Κι ο καπετάνιος τον τηρά, στέκει και τον ξετάζει.
-Τίνος είσαι, καλόγερε, πούθε γονοκρατιέσαι,
ποια γούρνα να σ’ ανάθρεψε κι ο τόπος σου ποιος να ‘ναι;
-Πατέρας μου είναι ο Ψυχογιός, γονιός μου ο βλαχο-Γιώργος,
τη γη μου λένε Κόρακα, τον τόπο μου Αρτοτίνα.
-Εσύ έχεις κλέφτικη γενιά, καπεταναίικη φάρα…
-Έχω ξαδέρφια αρματολούς, έχω μπαρμπάδες κλέφτες,
έχω κι ένα γερο-παππού που καπετάνιος είναι,
το Νάσο το Γραμματικό, το Μήτρο, τον Κωστούλα
κι αυτόν τον Κοντοσόπουλο κι αυτόν τον Γεραντώνο.
-Γεια σου, φυτράδι κλεφτουριάς, αρματολών βλαστάρι,
γεια σου και παρακλώναρο των καπεταναραίων,
που ‘χεις παππούδες ακουστούς, μπαρμπάδες παινεμένους,
που ‘χεις και πρωτοξάδερφα με φούμισμα στον κόσμο,
μόν’ ακολούθα μας κι εσύ να βγούμε στ’ αυλογύρι,
να στήσουμε περίγυρα στου φράχτη τα παλούκια
τα κόκκαλ’ από τα σφαχτά, που φάγαμε ποληώρα,
σημάδι να τα βάνουμε, να ιδούμε ποιος είναι άξιος.
 

Ρίχνουνε πρώτα οι αρματολοί, ρίχνουνε πρώτα οι κλέφτες,
ρίχνει στο σημαδόβουλο κι ο διάκος απ’ αλάργα,
κόκκαλο σπάει το κόκκαλο, κεφάλι το κεφάλι
και λιανοπάιδο ατσάκιστο δεν άφηκε κανένα!
Ο καπετάνιος θάμαξε, το νιο καταπατάει.
-Άσε, διάκο μ’, την εκκλησιά, άσε το μοναστήρι,
άσε κι αυτό το θυμιατό που μοσχολιβανίζεις,
σένα σου πρέπουν άρματα για να κρατάς στα χέρια,
σένα σου πρέπουν και σπαθιά να σέρνεις στο σελάχι,
έλα κοντά στ’ ασκέρι μου, ρίξου μες στον ταϊφά μου,
για να γενείς αρματολός, για να γενείς και κλέφτης,
αρματολός στον Κόρακα και κλέφτης στα Βαρδούσια.
 

Τάχα ο διάκος καμώνεται, μα μέσα κρυφολιώνει.
-Για πάψε, Τσαμ-Καλόγερε, για σώπα, καπετάνιο,
το νου μου έχω στα γράμματα, το νου και στο ψαλτήρι,
παιδόπουλο είμαι αστάλωτο και παλικάρι αγένιο,
στα δεκαπέντε περπατώ, κοντεύω στα δεκάξι.
Το καραούλι σούρηξε, προστάζει ο καπετάνιος.
-Παιδιά, σκύψτε στο γούμενο, φιλήστε του το χέρι
κι είναι ώρα για να φύγουμε κι είναι ώρα για να πάμε
απάνω στα λημέρια μας, στα κλέφτικα γιατάκια.
Και προσκυνάν το γούμενο και χαιρετάν και φεύγουν.
Κι έμεινε ο διάκος να θωρεί ψηλά από το τσογκάρι
την κλεφτουριά που σκαπετά, τ’ ασκέρι π’ αλαργεύει
μέχρι που φτάνει στην πλαγιά, που παίρνει τ’ ανηφόρι
και γέρνει πίσω απ’ την κορφή και κρύβεται και πάει… 



Το ιστορικό μοναστήρι του Αη-Γιάννη Προδρόμου στην Αρτοτίνα


***

 Γλωσσάρι 

Άγιος Γιάννης (μονή)= μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, κοντά στην Αρτοτίνα, στο οποίο μόνασε ο Θανάσης Διάκος με το όνομα Άνθιμος.
αδρασκελώ= περνώ επάνω από κάτι μ’ ανοιγμένα σκέλη, κάνω μεγάλα βήματα, βαδίζω.
Άνθιμος, ο= τ’ όνομα αυτό δόθηκε στο Θανάση Διάκο, όταν πήγε στο μοναστήρι του Αη-Γιάννη του Πρόδρομου, κοντά στην Αρτοτίνα, υπάρχει δε στο τέμπλο της εκκλησίας του Αη-Γιωργιού της Αρτοτίνας εικόνα του ομώνυμου Άγιου, που λέγεται ότι είναι του Διάκου με την αφιέρωση: «Δέησις του δούλου του Θεού Ανθίμου ιεροδιακόνου. Εγένετο το 1818».
αρμούτι, το= τουφέκι.
Αρτοτίνα, η= χωριό της Φωκίδας στα Βαρδούσια σε ύψος 250 μέτρα, όπου γεννήθηκε ο Θανάσης Διάκος το 1782 ή, κατ’ άλλους, το 1788.
αρχονταρίκι, το= δωμάτιο υποδοχής, ξενώνας, οντάς.
αστάλωτο, το= ασχημάτιστο, αδιαμόρφωτο.
γιατάκι, το= ελατόπλεκτο κατάλυμα του κλέφτη, πρόχειρο κρεβάτι, κρυψώνα, κοιμηθιά, καθιά.
γονατάρα, η= μαύρη, μεταξωτή συνήθως, λωρίδα πλεκτή, που τελειώνει σε γαϊτάνι κι αυτό σε φούντα και δένει την κάλτσα του φουστανελά κάτω απ’ το γόνατο, τεζγέδα, καλτσοδέτα.
γιοματίζω= γευματίζω, τρώγω.
γλυκολακριντίζω= κουβεντιάζω κάτι ευχάριστο.
Γούλας= κλεφτοκαπετάνος, πρωτοπαλίκαρο αρχικά του Τσαμ-Καλόγερου και κατόπιν του Σκαλτσοδήμου.
διάγγι, το= παλιό κρασί.
θαμάζω= θαυμάζω.
θάμασμα, το= θαυμασμός.
θιαμαίνομαι= μου φαίνεται άξιο απορίας και θαυμασμού, θαυμάζω.
καπρούλι, το= το κατώφλι του σπιτιού.
καταπατώ= δοκιμάζω, εξετάζω.
Κοντοσόπουλος Αντώνης ή Γεράντωνος= αγωνιστής απ’ την Αρτοτίνα, πρώτος ξάδερφος του Θανάση Διάκου και μεγαλύτερος απ’ αυτόν. Στις παραμονές του Αγώνα ο Διάκος, που ήταν αρματολός της Λειβαδιάς, διόρισε τον Κοντοσόπουλο καπετάνιο στην επαρχία Αταλάντης (Λοκρίδας). Επαναστάτησε την επαρχία Αταλάντης και επί κεφαλής των συμπατριωτών του πήρε μέρος στη μάχη των Βασιλικών, όπου και πληγώθηκε στο γοφό. Υπό τον Καραϊσκάκη, πολέμησε το 1826 και 1827. Ονομάσθηκε αντισυνταγματάρχης της φάλαγγας και πέθανε στις 21 Απριλίου 1867, στα Σάλωνα.
Κόρακας, ο= οροσειρά των Βαρδουσιών με 2450 υψόμετρο.
Κωστούλας (Κώστας) Γραμματικός= ονομαστός κλέφτης απ’ τη Μουσουνίτσα,  γιος του καπετάνιου Θανάση Γραμματικού, που ήταν αρχικά στο σώμα του Βλαχοθανάση και κατόπιν του Ανδρούτσου Βερούση, πατέρα του Οδυσσέα, αδερφός του πατέρα του Θανάση Διάκου, σκοτώθηκε δε στα 1796 στο Μοριά, σε κάποια συμπλοκή με τους Τούρκους.
λατσούδι, το= κλάρα ελατιού.
Μήτρος Γραμματικός= ονομαστός κλέφτης απ’ τη Μουσουνίτσα, γιος του καπετάν Θανάση Γραμματικού, που ήταν αρχικά στο σώμα του Βλαχοθανάση, ύστερα του Ανδρούτσου Βερούση, πατέρα του Οδυσσέα, και τέλος του Λούκα Καλιακούδα, αδερφός του πατέρα Θανάση Διάκου, σκοτώθηκε δε στην μάχη της Καβρολίμνης.
μπομπότα, η= ψωμί φτιαγμένο από καλαμποκάλευρο.
Νάσος (Θανάσης) Γραμματικός= καπετάνιος απ’ τη Μουσουνίτσα, πρωτοπαλίκαρο πριν του Κωνταντάρα, παππούς του Θανάση Διάκου (πατέρας του πατέρα του).
νοτίζω= υγραίνω, κάνω κάτι υγρό.
πάλα, η= καμπυλωτό πλατύ σπαθί με ή χωρίς δόντια.
πισλί, το= γιλέκο ανδρικό, σταυρωτό, κεντημένο, με μανίκια ριγμένα στις πλάτες αφόρετα, τσιαμαντάνι, μεϊντάνι, πισωγέλεκο, φέρμελη.
πολληώρα, επίρρ.= πριν από λίγο.
ρουπάκι, το= είδος δρυός με ωραία στενά μικρά φύλλα ελαφρώς χνουδωτά στο κάτω μέρος, χνοώδης δρυς, ημεράδι, ημερόδεντρο.
σελάχι, το= ζώνη ανδρική της μέσης, δερμάτινη ή υφαντή ή πλεκτή, που αποτελείται από 3-5 ή και περισσότερα φύλλα, με κεντημένο το εξωτερικό φύλλο, ανάμεσα δε στα φύλλα δημιουργείται χώρος για την τοποθέτηση χρημάτων, μαντηλιών προσώπου, καπνοσακουλών, κουμπουριών και μικροαντικειμένων, κεμέρι, σελαχλίκι.
σημαδόβολο, το= σημείο ή αντικείμενο που σημαδεύει κάποιος να πετύχει στη βολή, σημάδι, στόχος.
σκαπετώ= φεύγω, αναχωρώ γρήγορα, εξαφανίζομαι τρέχοντας.
σουρώ= σφυρίζω.
σοφράς, ο= στρογγυλό και χαμηλό ξύλινο τραπέζι φαγητού γύρω από το οποίο κάθονται αυτοί που τρώνε.
ταϊφάς, ο= το σώμα ανδρών ενός οπλαρχηγού, ακολουθία, μπουλούκι.
τάτας, ο= το όνομα του πατέρα στη νηπιακή γλώσσα.
Τσαμ-Καλόγερος= καπετάνιος –πριν καλόγηρος- απ’ τους Βελλιανούς, που είχε τα λημέρια του στα Βαρδούσια και στην Γκιώνα, με 50-70 παλικάρια στις διαταγές του, με πρωτοπαλίκαρο το Γούλα και κατόπιν το Θανάση Διάκο.
τσαμπάς, ο= μακριά μαλλιά στο κεφάλι του ανθρώπου ή στον αυχένα ορισμένων ζώων, χαίτη.
τσαπράζια, τα= ασημένια ή επίχρυσα κοσμήματα με συρματερό διάκοσμο που φοριόνταν στο στήθος σταυρωτά ή χιαστί μόνο από τους καπεταναίους, τους γαμπρούς, τις νύφες και τους τσελιγκάδες, κιουστέκια.
τσογκάρι, το= πετρωτό ύψωμα σε βουνό, κορυφή.
φάρα, η= γόνος, σόγι.
φούμισμα, το= καλή γνώμη για κάποιον, καλό όνομα, φήμη, άκουσμα.
χαϊμαλί, το= αντικείμενο ιερό που φέρνει κανείς επάνω του με σκοπό να τον προφυλάγει από τους κινδύνους, είναι δε το χαμαϊλί, όπου εγκλείεται το περιεχόμενο, φτιαγμένο από ύφασμα πολυτελείας, κεντημένο ή χαντρωμένο εξωτερικά, ή είναι μικρό σκεύος, στο μέγεθος του μεγάλου καρυδιού, τετράγωνο, χρυσό ή επίχρυσο ή ασημένιο, με προσαρτημένη, αναλόγου ποιοτικής κατασκευής, αλυσίδα.
χολοπαθιέμαι= στενοχωρούμαι, πάσχω.
Ψυχογιός= Γιώργος Γραμματικός ή Ψυχογιός, ο πατέρας του Θανάση Διάκου, που ονομάσθηκε Ψυχογιός, επειδή, όταν ήταν μικρός, η μάνα του, από φόβο μήπως οι Τούρκοι σφάξουν αυτήν τη ίδια, την κόρη της Στάμω και τον παραπάνω γιο της Γιώργο, γιατί προηγουμένως σκότωσαν τον άνδρα της και τ’ άλλα δύο παιδιά της Μήτρο και Κωστούλα, τον έστειλε απ’ τη Μουσουνίτσα στην Αρτοτίνα σαν ψυχοπαίδι στο θείο του Θανάση Γραμματικό.

Η ποιητική συλλογή του Γιάννη Αν. Σαντάρμη: «Θανάσης Διάκος, ο Μάρτυρας της Λευτεριάς» απέσπασε το Α’ Βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων το 1994.


Τετάρτη 1 Αυγούστου 2018

«Αθανάσιος Διάκος, Αρτοτίνα 1781 – Λειβαδιά – Αλαμάνα 1821» του Αθ. Βήλου

Όπως γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας μας, ο συγχωριανός μας Αθανάσιος Γ. Βήλος συνέγραψε το βιβλίο με τον τίτλο «Αθανάσιος Διάκος, Αρτοτίνα 1781 – Λειβαδιά – Αλαμάνα 1821».
Το περιεχόμενο του βιβλίου ασχολείται με πτυχές της ιδιωτικής ζωής του Ήρωα ως φυσικού προσώπου όπως είναι η γενέτειρα, το επώνυμο και η ηλικία του. Επιπλέον, γίνεται σχολιασμός θέσεων που κατά καιρούς έχουν εκφραστεί από εκπροσώπους της πλευράς της Άνω Μουσουνίτσας, ιδίως δε από τον Μουσουνιτσιώτη τέως Δήμαρχο Καλλιέων κ. Λεωνίδα Καραγιάννη.
Το βιβλίο αρχίζει με την σχηματική παρουσίαση των βασικών οικογενειακών δένδρων τόσο της πατρικής οικογένειας του Διάκου στην Αρτοτίνα όσο και της οικογένειας του αδελφού του Κωνσταντίνου στην Άνω Μουσουνίτσα. Το σχηματικό διάγραμμα που παρατίθεται στο βιβλίο αναμφισβήτητα βοηθάει τον αναγνώστη στην κατα νόηση των κεφαλαίων που ακολουθούν.
Από το κεφάλαιο «Ιστορικά Έγγραφα» ξεχωρίζει το Πιστοποιητικό του Δημάρχου Κροκυλείου (1865) που αφορά στους ζώντες συγγενείς του Αθανασίου Διάκου. Το πιστοποιητικό αυτό εκδίδεται, κατά Νόμον, από τον τόπο γέννησης του φυσικού προσώπου και η Αρτοτίνα υπαγόταν τότε στον Δήμο Κροκυλείου. Είναι λοιπόν προφανές ότι εάν η Αρτοτίνα δεν ήταν γενέτειρα του Αθανασίου Διάκου, ο Δήμος Κροκυλείου δεν θα εξέδιδε το ως άνω πιστοποιητικό αφού θα ήταν αναρμόδιος. Δίκαια λοιπόν ο συγγραφέας χαρακτηρίζει ως «καταλυτικό» το περιεχόμενο του πιστοποιητικού όσον αφορά στη γενέτειρα του Ήρωα.

Δευτέρα 25 Ιουνίου 2018

Οδοιπορικό στη Δημοτική Ενότητα Βαρδουσίων

Συνεχίζοντας το οδοιπορικό μας στα ορεινά της Δωρίδας, μεταφερόμαστε στη δημοτική ενότητα Βαρδουσίων η οποία συνορεύει με την Ορεινή Ναυπακτία. Περιλαμβάνει 13 χωριά με συνολικό πληθυσμό 1.391 κατοίκους και πρωτεύουσα το Κροκύλειο που είναι η γενέτειρα του Στρατηγού Μακρυγιάννη.


Το Κροκύλειο, πατρίδα του Μακρυγιάννη, είναι χτισμένο σε υψόμετρο 840 μέτρων σε επικλινές έδαφος του Ξεροβουνίου. Το 426 π.Χ. ο Αθηναίος στρατηγός Δημοσθένης, ξεκινώντας από το Λοκρικό Οινεώνα κοντά στο Ευπάλιο, κατέλαβε τις Αιτωλικές πόλεις Κροκύλειο, Ποτιδάνεια και Τείχιο, αλλά ηττήθηκε στο Αιγίτιο. Κατά νεότερη εκδοχή, το αρχαίο Κροκύλειο βρισκόταν χαμηλότερα, κοντά στο χωριό Κάμπος Ευπαλίου. Το Κροκύλειο ήταν, το δεύτερο μεγαλύτερο χωριό της περιοχής, μετά την Αρτοτίνα, τόσο στα προεπαναστατικά χρόνια όσο και μετά την απελευθέρωση. Ένα από τα τέσσερα σχολαρχεία της επαρχίας Δωρίδας λειτουργούσε στο Κροκύλειο, όπου και φιλοξενούσε 150 παιδιά από 15 χωριά της ορεινής Δωρίδας.
Εκτός από την πλούσια φυσική ομορφιά, τα δάση του, τα καρποφόρα δέντρα, τις δροσερές ρεματιές του κατάφυτες από ιτιές, καρυδιές και πλατάνια, διαθέτει γραφικά ξωκλήσια, παλιά αρχοντικά, μουσείο Λαϊκής Tέχνης, Βρύση – Μνημείο στο στόμιο της οποίας σκάλισαν προτομές δημοτικών αρχόντων, το κτίριο (δημοτικό σχολείο) που χτίστηκε το 1904 δαπάνη ΑΝΔΡΕΑ ΣΥΓΓΡΟΥ.


Τρίτη 24 Απριλίου 2018

Σαν σήμερα το 1821 εκτελέστηκε ο Αθανάσιος Διάκος

Από τους πρωτεργάτες του εθνικού ξεσηκωμού στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και ήρωας της μάχης της Αλαμάνας.


O Αθανάσιος Διάκος γεννήθηκε το 1788 στην Άνω Μουσουνίτσα της Φωκίδας (σημερινός Αθανάσιος Διάκος) και κατ’ άλλους στη γειτονική Αρτοτίνα, απ’ όπου καταγόταν η μητέρα του. Το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Γραμματικός.

Κυριακή 11 Μαρτίου 2018

Η Αρτοτίνα μέσα από το TravelPlorer



ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Κλίμα - Πότε να πάτε  
Το κλίμα στην Αρτοτίνα λόγω του μεγάλου υψομέτρου στο οποίο βρίσκεται είναι δύσκολο. Το χειμώνα το κρύο είναι πολύ έντονο και τα χιόνια δεν λείπουν ποτέ. Το καλοκαίρι την ημέρα έχει ζέστη, λιγότερη βέβαια από την πόλη ή τις πεδινές περιοχές. Το βράδυ ωστόσο η θερμοκρασία πέφτει αισθητά και δεν κοιμάσαι χωρίς κουβέρτα.

Τοποθεσία 
 Η Αρτοτίνα βρίσκεται στην ορεινή Φωκίδα σε υψόμετρο 1300μέτρα, στα σύνορα με το νομό Αιτωλοακαρνανιάς και την ορεινή Ναυπακτία.

Πώς να φτάσετε 
Ερχόμενοι από την Αθήνα έχετε δύο επιλογές. Η πρώτη είναι από το Λιδορίκι που θα σας φέρει στο φράγμα του Μόρνου. Από εκεί συνεχίζετε για τους Πενταγιούς και μετά για την Αρτοτίνα. Η δεύτερη λύση είναι από τη Ναύπακτο όπου ακολουθείτε το δρόμο για την Ορεινή Ναυπακτία, που θα σας φέρει ξανά στο Φράγμα του Μόρνου. Από εκεί ακολουθείτε και πάλι τη διαδρομή Πενταγιοί-Αρτοτίνα. Υπάρχει και τρίτη διαδρομή η οποία όμως δεν ενδείκνυται καθώς δεν έχει άσφαλτο στο σύνολό της και το χειμώνα δεν είναι συνήθως προσπελάσιμη λόγω του χιονιού. Είναι μέσω Λαμίας-Σπερχειάδας-Γαρδικίου-Γραμμένης Οξυάς. Το κομμάτι Γαρδίκι-Γραμμένη Οξυά είναι το δύσκολο χωμάτινο.
  
 Μετακινήσεις 
 Η κίνηση με το αυτοκίνητο μέσα στο χωριό δεν είναι εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες που οι επισκέπτες είναι πολλοί. Μεγάλο μειονέκτημα της Αρτοτίνας όπως και κάθε άλλου ορεινού χωριού της περιοχής είναι το πολύ στενό οδικό δίκτυο που περνάει μέσα από το χωριό. Τα παλαιότερα χρόνια οι κάτοικοι τέτοιων περιοχών δεν έβλεπαν με καλό μάτι το δρόμο που θα περνούσε μέσα από το χωριό τους. Ο λόγος ήταν ότι θα τους ανάγκαζε να δώσουν κάποια μέτρα από την περιουσία τους και αυτό δεν το δέχονταν. Έτσι μετά από πολλούς καβγάδες έδιναν το ελάχιστο που μπορούσαν με αποτέλεσμα τους σημερινούς πολύ στενούς δρόμους. Για αυτό με του που θα μπείτε στο χωριό μην τρέχετε. Σε πολλά σημεία χωράει να περάσει ένα μόνο αυτοκίνητο και δεν υπάρχει ορατότητα. Το καλοκαίρι η κατάσταση δυσχεραίνεται από τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα των επισκεπτών.


ΑΦΟΥ ΦΤΑΣΕΤΕ
Διαμονή
Δυστυχώς ένα τόσο όμορφο μέρος δεν προσφέρει κάποια ολοκληρωμένη πρόταση για διαμονή, π.χ κάποιο ξενώνα. Το μόνο που θα βρείτε είναι μερικά ενοικιαζόμενα δωμάτια που προσφέρονται από τους ντόπιους.

Φαγητό 

Γύρω από την πλατεία του χωριού θα βρείτε να φάτε ντόπια πεντανόστιμα κρέατα στα κάρβουνα. Καθίστε κάτω από τα πλατάνια της πλατείας το καλοκαίρι ή δίπλα στο τζάκι το χειμώνα και απολαύστε μοναδικές γεύσεις. Και όλα αυτά με τιμές που μοιάζουν να έχουν παγώσει στο πέρασμα του χρόνου! Μοναδικό μειονέκτημα είναι ότι το καλοκαίρι αν δεν έχουν λάβει μέριμνα οι μαγαζάτορες μπορεί να σας ενοχλούν οι σφήκες (μυρίζουν το κρέας και πλησιάζουν να πάρουν το μερίδιό τους…).

Φυσικά τοπία 

Όλο το τοπίο είναι ένα θαύμα της φύσης. Η Αρτοτίνα βρίσκεται σε ένα κατάφυτο βουνό με έλατα, δίπλα ακριβώς στις βουνοκορυφές των Βαρδουσίων. Και όταν λέμε δίπλα, εννοούμε πραγματικά δίπλα. Νομίζεις ότι με ένα σάλτο θα βρεθείς στα Βαρδούσια. Το τοπίο επιβλητικό, μαγευτικό με άγρια ομορφιά.

Εκκλησίες και Μονές 
Λίγο μετά την Αρτοτίνα στο δρόμο προς τη Γραμμένη Οξυά και πριν φτάσετε στη γέφυρα του Ευήνου, βρίσκεται το ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Προδόμου. Θεωρείται ιστορικό καθώς εκεί μόνασε ο ήρωας της επανάστασης του ’21, ο Αθανάσιος Διάκος. Το κελί του σώζεται ανέπαφο και μπορείτε να το επισκεφτείτε. Η Μονή βρίσκεται μέσα σε μαγευτικό περιβάλλον από έλατα, καρυδιές και καστανιές. Μην περιμένετε ωστόσο να δείτε ένα μοναστήρι με πλήθος μοναχών. Συνήθως δεν υπάρχει κανένας εκτός από κάποια διαστήματα που μπορεί να φιλοξενεί κάποιον. Η Μονή γιορτάζει κάθε χρόνο στα τέλη Αυγούστου, όποτε και πραγματοποιείται πανηγύρι συνοδεία παραδοσιακής μουσικής, άφθονης παγωμένης μπύρας και οβελία στη σούβλα!


ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ
Εντός 
Περπατήστε στους δρόμους που διασχίζουν το χωριό με θέα τα επιβλητικά Βαρδούσια. Το καλοκαίρι πολλοί είναι αυτοί που κάνουν τη βόλτα τους το απόγευμα πριν δύσει ο ήλιος. Κατευθυνθείτε στην άκρη του χωριού, εκεί όπου αρχίζει το πυκνό ελατόδασος.

Εκτός 
Η Αρτοτίνα μπορεί να αποτελέσει τη βάση σας για εξορμήσεις σε όλη τη γύρω περιοχή. Αν έχετε 4x4 όχημα μπορείτε να επισκεφτείτε τα Βαρδούσια ακολουθώντας χωμάτινη διαδρομή που θα σας φέρει πολύ κοντά στην κορυφή της οροσειράς, μέσα σε ένα καθαρά αλπικό τοπίο με μοναδική θέα. Θα νομίζετε ότι ακουμπάτε τον ουρανό! Μπορείτε επίσης να συνεχίσετε το δρόμο μετά την Αρτοτίνα και να κατεβείτε μετά από περίπου 5-6 χλμ στην κοίτη του Ευήνου που κατεβαίνει ορμητικός από τα Βαρδούσια. Συνεχίστε για άλλα 5 περίπου χιλιόμετρα και θα φτάσετε σε άλλο ένα πολύ όμορφο χωριό της περιοχής, τη Γραμμένη Οξυά. Συνεχίζοντας προς το Γαρδίκι θα συναντήσετε το νοτιότερο δάσος Οξυάς στην Ευρώπη.



 Τι να προσέξετε 
Αν πάτε χειμώνα το πιο πιθανό είναι να συναντήσετε χιόνια και παγετό. Πολλά σημεία κατά μήκος της διαδρομής από το Κροκύλειο και πάνω δεν τα βλέπει ο ήλιος μέχρι αργά το μεσημέρι. Για αυτό πολύ προσοχή έστω και αν τριγύρω δεν βλέπετε χιόνι. Ο πάγος δεν αστειεύεται και το χειρότερο, τον καταλαβαίνεις όταν συνήθως είναι πολύ αργά. Την Άνοιξη όπως και το Φθινόπωρο θέλει και πάλι προσοχή εξαιτίας των βροχοπτώσεων. Σε πολλά σημεία αποκολλούνται πέτρες και βράχια τα οποία εμποδίζουν την κίνηση στο δρόμο. Προσοχή ακόμα γιατί πολλές από τις λακκούβες που έχει αποκτήσει ο δρόμος από το πέρασμα του χειμώνα και του παγετού, θα είναι καλυμμένες με νερό και δεν θα φαίνονται. Και πιστέψτε με, δεν θέλετε να πάθετε κάποια σοβαρή ζημιά εκεί επάνω…

Θα ήθελα να έχει 
Περισσότερες επιλογές για διαμονή. Είναι κρίμα τέτοιοι προορισμοί να μένουν ανεκμετάλλευτοι με ελάχιστες επιλογές.

Εντυπώσεις
Η Αρτοτίνα βρίσκεται μέσα σε έναν πραγματικό φυσικό παράδεισο που δύσκολα περιγράφεται με λόγια. Είναι ένα από εκείνα τα μέρη που δεν πιστεύεις ότι υπάρχουν στην Ελλάδα αν δεν τα επισκεφτείς. Μοναδικό μειονέκτημά της είναι οι περιορισμένες επιλογές που υπάρχουν στη διαμονή. Ίσως όμως είναι ακριβώς αυτό που έχει επιτρέψει στην Αρτοτίνα και τη γύρω περιοχή να παραμείνουν αναλλοίωτα και τόσο όμορφα. Αν δεν την έχετε μέχρι σήμερα επισκεφτεί, καιρός να το προγραμματίσετε. 

Φωτογραφίες: Θόδωρος Καπάτος 

Κυριακή 30 Ιουλίου 2017

ΔΙΑΚΕΙΑ 2017

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

➢ Παρασκευή, 25 Αυγούστου 2017
• 10:00-11:00: Αγώνας Καλαθοσφαίρισης αγοριών.
• 11:00-12:00: Αγώνας Βόλεϊ κοριτσιών
• 17:00-19:30: Ποδοσφαιρικοί αγώνες.
• 19:45-20:30: Αγώνας Λιθοβολίας.

➢ Σάββατο, 26 Αυγούστου 2017
• 11:00 Διαγωνισμός ζωγραφικής παιδιών προσχολικής ηλικίας.
• 17.30: Συγκέντρωση αθλητών αθλητριών και λοιπών εμπλεκομένων στο χώρο της οικίας γέννησης Αθ. Διάκου-Έπαρση Σημαίας-Επίσημη Κήρυξη Έναρξης Εκδηλώσεων «ΔΙΑΚΕΙΑ 2017».
• 18:00: Εκκίνηση δρόμου 50 μ. αγόρια.
• 18:05: Εκκίνηση δρόμου 50 μ. κορίτσια.
• 18:15: Εκκίνηση δρόμου 200 μ. αγόρια.
• 18:20: Εκκίνηση δρόμου 200 μ. κορίτσια.
• 18:30: Εκκίνηση δρόμου 400 μ. αγόρια.
• 18:45: Εκκίνηση δρόμου 400 μ. κορίτσια.
• 19:00: Εκκίνηση δρόμου 600 μ. αγόρια.
• 19:20: Εκκίνηση δρόμου 600 μ. κορίτσια.
• 19:40: Εκκίνηση δρόμου 1500 μ. αγόρια.
• 19:50: Εκκίνηση δρόμου 1500 μ. κορίτσια.
• 20:10: Εκκίνηση δρόμου 4000 μ. αγόρια.
• 20:30: Εκκίνηση δρόμου 4000 μ. κορίτσια.
• 21:00 Εργαστήριο καραγκιόζη και παράσταση καραγκιόζη με υπεύθυνο τον κύριο Μακρή.

➢ Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017
• 10:00: Πέρας προσέλευσης επισήμων-Δοξολογία.
• 10:30: Επιμνημόσυνη δέηση κaτάθεση στεφάνων στην προτομή του Αθανασίου Διάκου στην πλατεία της Αρτοτίνας - Τήρηση ενός λεπτού σιγής - Εθνικός Ύμνος.
• 11:00: Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού
• 19:30-20:30: Βράβευση επιτυχόντων σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, απονομή επάθλων στους νικητές των αγωνισμάτων. Απονομή Τιμητικής Πλακέτας στο συγχωριανό μας Κωνσταντίνο Δρόσο (Έφεδρο Λοχία Τεθωρακισμένων), για τη δράση του και τον ηρωισμό του στις πολεμικές επιχειρήσεις, στη Κύπρο το 1974.
• 21:00: Λαϊκή Βραδιά με το συγκρότημα «Τα παιδιά από το Μολύκρειο»

➢ Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2017
• 19:00: Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.
• 21:00 Παραμονή Θρησκευτικής Πανήγυρις με παραδοσιακή μουσική και τραγούδι.

➢ Τρίτη, 29 Αυγούστου 2017
• 07:00-10:15: Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.
• 18:30-21:00: Φλάμπουρο
• 22:00: Ελεύθερη διασκέδαση με παραδοσιακή μουσική και τραγούδι.


Κυριακή 12 Μαρτίου 2017

Αρτοτίνα: Στη γενέτειρα του Αθανασίου Διάκου

 Η Αρτοτίνα είναι το Βορειότερο από τα 13 χωριά του  Δήμου των Βαρδουσίων, καπετανοχώρι της Δωρίδας,  Η Αρτοτίνα είναι ένα μεγάλο και όμορφο χωριό, «άτυπη πρωτεύουσα» των βουνοκορφών των Βαρδουσίων, γενέτειρα του Αθανάσιου Διάκου κι ένας από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Ελλάδας, καθώς το ψηλότερο σημείο του χωριού βρίσκεται στα 1.350 μ. Διοικητικά ανήκει φυσικά στον Δήμο Βαρδουσίων.
Βρίσκεται σε υψόμετρο 1100 – 1350μ στην αγκαλιά του “Κόρακα”, στα πλευρά της Πυραμίδας (2350μ) σε μια περιοχή με κρημνώδεις χαραδρώσεις, με ορμητικούς χείμαρρους και ποτάμια όπως: η Σαΐτα, ο Βαρδουσιώτης, οι καρυοποταμοπηγές του Εύηνου-Φίδαρη. Είναι περιοχή που έστησαν τα καραούλια τους οι αρματολοί και οι κλέφτες στην τουρκοκρατία, πλήθος τοπωνυμίων υποδηλώνουν τους ήρωες της Αρτοτίνας “Το κελί του Διάκου”, “του Σαφάκα τα ταμπούρια”, “του Σκαλτσοδήμου ο έλατος”, “Η σπηλιά του Γιαννούλα”, “του Γούλα η ράχη”, και πολλά άλλα.


Σάββατο 11 Φεβρουαρίου 2017

Οι οπλαρχηγοί της Αρτοτίνας

Οι οπλαρχηγοί της Αρτοτίνας κατά την προεπαναστατική και επαναστατική περίοδο του 1821


Δημήτρης Τσιάμαλος, Δρ. Ιστορίας- Φιλόλογος

Αρτοτίνα 24-8-2014

"Όταν ένα έθνος λαχταράει την ανεξαρτησία του, η επανάσταση είναι ενδεχόμενη, όταν όμως, μαζί με το πάθος για την ελευθερία, το έθνος αυτό οιστρηλατείται και από την ορμή για εκδίκηση, τότε η επανάσταση είναι αναπόφευκτη" γράφει ο Γεώργιος Φίνλεϋ, στο πόνημά του, Ιστορία Ελλ. Επαναστάσεως,

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016

Στην Αρτοτίνα του 1895

Από το βιβλίο τον δημοσιογράφου Γ. Π. Παρασκευόπουλου,
«Ταξίδια ανά την Ελλάδα» Τόμος Α' 1895



Ο επισκεπτόμενος την Δωρίδα, πρέπει να θεωρεί απαραίτητον την επίσκεψιν και της ωραιοτέρας κωμοπόλεως αυτής και ορεινοτέρας εν ταυτώ.

Δευτέρα 1 Αυγούστου 2016

Πολιτιστικές Εκδηλώσεις «ΔΙΑΚΕΙΑ 2016»

Ο Σύλλογος Αρτοτινών «Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ» με συμπαραστάτες, το Δήμο Δωρίδος και το Σύλλογο Αρτοτινών Μεσολογγίου «ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ», διοργανώνει και φέτος τις πολιτιστικές εκδηλώσεις «ΔΙΑΚΕΙΑ 2016» στην Αρτοτίνα, τιμώντας τη μνήμη του γεννήματός της Θανάση Διάκου και στο πρόσωπό του και όλων των άλλων παλικαριών της
που αγωνίσθηκαν για την λευτεριά και την πίστη τους. Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στην Αρτοτίνα, στο διάστημα από 19-8-2016 μέχρι και 29-8-2016. Αναλυτικά το πρόγραμμα: 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΙΑΚΕΙΑ 2016

➢ Παρασκευή, 19 Αυγούστου 2016
• 17:30-19:00: Ποδοσφαιρικός αγώνας.
• 19:15-20:15: Αγώνας Λιθοβολίας.

➢ Σάββατο, 20 Αυγούστου 2016
• 17.30: Συγκέντρωση αθλητών αθλητριών και λοιπών εμπλεκομένων στο χώρο της οικίας γέννησης Αθ. Διάκου-Έπαρση Σημαίας-Επίσημη Κήρυξη Έναρξης Εκδηλώσεων «ΔΙΑΚΕΙΑ 2016».
• 18:00: Εκκίνηση δρόμου 2.000 μ. αγόρια.
• 18:10: Εκκίνηση δρόμου 2.000 μ. κορίτσια.
• 18:20: Εκκίνηση δρόμου 1.500 μ. αγόρια.
• 18:30: Εκκίνηση δρόμου 1.500 μ. κορίτσια.
• 18:45: Εκκίνηση δρόμου 1.000 μ. αγόρια.
• 18:55: Εκκίνηση δρόμου 1.000 μ. κορίτσια.
• 19:30: Απονομή επάθλων στους νικητές.
• 20:00: Τέλος προγράμματος, ελεύθερη διασκέδαση.

➢ Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016
• 10:00: Πέρας προσέλευσης επισήμων-Δοξολογία.
• 10:15: Επιμνημόσυνη δέηση - κατάθεση στεφάνων στην προτομή του Αθανασίου Διάκου στην πλατεία της Αρτοτίνας - Τήρηση ενός λεπτού σιγής - Εθνικός Ύμνος.
• 10:35: Προσφώνηση Προέδρου Συλλόγου Αρτοτινών & σύντομοι χαιρετισμοί επισήμων.
• 11:05: Ομιλία με θέμα: «Ο Θανάσης Διάκος στο Δημοτικό Τραγούδι και
την Ποίηση».
• 11:10: Εκκίνηση αθλητών “Αγώνα Θυσίας 4.000μ.’’
• 11:30-11:50: Τερματισμός αθλητών “Αγώνα Θυσίας”-Βράβευση επιτυχόντων σε ΑΕΙ-ΤΕΙ και απονομή επάθλων στους νικητές “Αγώνα Θυσίας”.
• 12:30: Τέλος προγράμματος-Παράθεση γεύματος στους επισήμους.
• 21:00: Λαϊκή Βραδιά από 5μελή λαϊκή ορχήστρα στην πλατεία του
χωριού.
• Επίσκεψη-Ξενάγηση επισήμων στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Αρτοτίνας.

➢ Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2016
• 18:30: Διαγωνισμός ζωγραφικής παιδιών προσχολικής ηλικίας (γεν/ντα
τα έτη 2010, 2011 και 2012).

➢ Πέμπτη, 25 Αυγούστου 2016
• 07:30: Πεζοπορία, (Πλατεία-Άγιος Μάρκος και επιστροφή).

➢ Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2016
• 22:00: Τέλεση Ολονυκτίας στον Ιερό Ναό Αγ. Γεωργίου Αρτοτίνας.

➢ Σάββατο, 27 Αυγούστου 2016
• Αγώνες Καλαθοσφαίρισης.

➢ Κυριακή, 28 Αυγούστου 2016
• 19:00: Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.

➢ Δευτέρα, 29 Αυγούστου 2016
• 07:00-10:15: Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.
• 18:30-21:00: Φλάμπουρο
• 22:00: Ελεύθερη διασκέδαση με παραδοσιακή μουσική και τραγούδι.

 
ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ

1. O Σύλλογος Αρτοτινών “Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ” στα πλαίσια των εκδηλώσεων “ΔΙΑΚΕΙΑ 2016” και της ανάπτυξης και προώθησης των αθλητικών ιδεών, διοργανώνει στις 19, 20 και 21 Αυγούστου 2016 αθλητικούς αγώνες όπως παρακάτω:
α. ΑΝΩΜΑΛΟΥ ΔΡΟΜΟΥ:
➢ 1.000 ΜΕΤΡΑ: ΑΓΟΡΙΑ-ΚΟΡΙΤΣΙΑ Α΄-´ôΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (γεν/ντες τα
έτη 2007, 2008 & 2009).
➢ 1.500 ΜΕΤΡΑ: ΑΓΟΡΙΑ-ΚΟΡΙΤΣΙΑ Δ΄-Ε΄-ΣΤ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (γεν. τα
έτη 2004, 2005 & 2006).
➢ 2.000 ΜΕΤΡΑ: ΑΓΟΡΙΑ-ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (γεν. τα έτη, 2001,
2002 & 2003).
➢ 4.000 ΜΕΤΡΑ (ΑΓΩΝΑΣ ΘΥΣΙΑΣ):
• ΑΓΟΡΙΑ - ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (γεν. τα έτη 1998, 1999 & 2000).
• ΑΝΔΡΩΝ - ΓΥΝΑΙΚΩΝ 19 - 40 ΕΤΩΝ (γεν. τα έτη 1977 έως και 1997).
• ΑΝΔΡΩΝ - ΓΥΝΑΙΚΩΝ 41 - 60 ΕΤΩΝ (γεν. τα έτη 1957 έως και 1976).
• ΑΝΔΡΩΝ - ΓΥΝΑΙΚΩΝ 61 ΚΑΙ ΑΝΩ (γεν. τα έτη 1956 και παλαιότερα)
β. ΛΙΘΟΒΟΛΙΑΣ:
• ΑΓΟΡΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (γεν. τα έτη, 2001, 2002 & 2003).
• ΑΓΟΡΙΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (γεν. τα έτη 1998, 1999 & 2000).
• ΑΝΔΡΩΝ 19 - 40 ΕΤΩΝ (γεν. τα έτη 1977 έως και 1997).
• ΑΝΔΡΩΝ 41 - 60 ΕΤΩΝ (γεν. τα έτη 1957 έως και 1976).
• ΑΝΔΡΩΝ 61 ΚΑΙ ΑΝΩ (γεν. τα έτη 1956 και παλαιότερα)
γ. ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ- ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ: Αγώνας με μικτές ομάδες λοιπών χωριών Ομοσπονδίας εφόσον συγκροτηθούν, σε διαφορετική περίπτωση ο αγώνας θα γίνει μεταξύ των ομάδων του Συλλόγου Αρτοτινών «Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ» και του Συλλόγου Αρτοτινών Μεσολογγίου «ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ».
2. ΔΙΚΑΙΩΜΑ-ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ:
α. Στους αγώνες έχουν δικαίωμα συμμετοχής όλοι όσοι επιθυμούν, με μόνη προϋπόθεση την υπογραφή και υποβολή της αντίστοιχης δήλωσης συμμετοχής, στην οποία θα δηλώνεται απαραιτήτως και με πλήρη και αποκλειστική ευθύνη του δηλούντος ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις και ο προβλεπόμενος καρδιολογικός έλεγχος για τη συμμετοχή του στους αγώνες.
β. Οι δηλώσεις συμμετοχής θα γίνονται δεκτές ΜΟΝΟ, εφόσον είναι συμπληρωμένες και υπογεγραμμένες σύμφωνα με τα συνημμένα υποδείγματα και υποβληθούν εντός της καθοριζόμενης προθεσμίας.
γ. Το κάθε αγώνισμα ανά κατηγορία θα διεξαχθεί ΜΟΝΟ εφόσον υπάρχει συμμετοχή τουλάχιστον τριών αθλητών/τριών. Σε περίπτωση μικρότερου αριθμού συμμετεχόντων, οι επιθυμούντες εφόσον έχουν ηλικία μέχρι 18 ετών, μπορούν να αγωνισθούν στην αμέσως μεγαλύτερη κατηγορία, ενώ οι μεγαλύτεροι των 40 ετών στην αμέσως μικρότερη.
3. ΤΟΠΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ:
α. Δρόμος 1.000μ.: Εκκίνηση από Μέγα Ρέμα.
β. Δρόμος 1.500μ.: Εκκίνηση από βιβλιοθήκη Κοκκόρη.
γ. Δρόμος 2.000μ.: Εκκίνηση από οικία γέννησης Διάκου.
δ. Δρόμος 4.000μ.: Εκκίνηση από Ιερά Μονή Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου
(Αγώνας Θυσίας).
ε. Λιθοβολία και αγώνες ποδοσφαίρου στο γήπεδο Αρτοτίνας.
Ο τερματισμός όλων των κατηγοριών αγώνων ανωμάλου δρόμου θα γίνει στην πλατεία, έμπροσθεν της προτομής Αθ. Διάκου.
4. ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΚΑΙ ΩΡΑ ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ:
α. Τα αγωνίσματα 1.000μ.-1.500μ. και 2.000μ. θα διεξαχθούν το Σάββατο 20-08-2016 με ώρα έναρξης 18:00. Προσέλευση αγωνιζομένων στις 17:30 στο χώρο οικίας γέννησης Αθ. Διάκου.
β. Τα αγωνίσματα των 4.000μ. θα διεξαχθούν την Κυριακή 21-08-2016 με ώρα έναρξης 11:20. Προσέλευση αγωνιζομένων στις 10:15 στο χώρο μπροστά από το κοινοτικό γραφείο.
γ. Το αγώνισμα της λιθοβολίας θα γίνει την Παρασκευή 19-08-2016 με ώρα έναρξης την 20:00 (αμέσως μετά τη λήξη του ποδοσφαιρικού αγώνα).
Προσέλευση αγωνιζομένων στο χώρο διεξαγωγής την 19:45.
δ. Ο αγώνας ποδοσφαίρου θα διεξαχθεί την Παρασκευή 19-08-2016, με ώρα έναρξης την 18:00. Προσέλευση ομάδων στο γήπεδο την 17:30.
ε. Ο αγώνας καλαθοσφαίρισης θα διεξαχθεί το Σάββατο 27-08-2016, με ώρα έναρξης την 18:00. Προσέλευση ομάδων στο γήπεδο την 17:30.
5. ΕΠΑΘΛΑ – ΑΠΟΝΟΜΕΣ:
α. Στους τρεις πρώτους νικητές κάθε αγωνίσματος, θα απονεμηθεί μετάλλιο και δίπλωμα. Όλοι οι αγωνιζόμενοι θα λάβουν αναμνηστικό δίπλωμα συμμετοχής.
β. Οι απονομές των επάθλων θα γίνουν αμέσως μετά τη λήξη των αγώνων εκάστης ημέρας.

O Πρόεδρος                Η Γεν. Γραμματέας
Γιάννης Κούρλης          Χριστίνα Τσέλιου

Παρασκευή 29 Απριλίου 2016

Αθανάσιος Διάκος: Ο Πρώτος Μάρτυρας του Αγώνα

του Δημήτριου Μπόπη από το http://kynourianet.gr (21-03-2015)

Μερικά χρόνια πριν τον μεγάλο αγώνα, στη βορεινή πλαγιά των Βαρδουσίων, στον Κόρακα, γεννήθηκε – χωρίς ακριβή χρονολογία, όπως και οι ήρωες της μυθολογίας - ένα σπάνιο δείγμα ελληνικής ομορφιάς, ανδρείας και αρετής. 

Ο Αθανάσιος Διάκος

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Είναι ο ήρωας της Επανάστασης με το υψηλό πατριωτικό φρόνημα, ο μάρτυρας της ελευθερίας που η μορφή του αγγίζει τα όρια του θρύλου. Εκείνος που έδειξε στους Έλληνες πως να πολεμούν με ανδρεία και, το βασικότερο, πως να πεθαίνουν για την πατρίδα και τα ιδανικά τους. Ένα μεγάλο παράδειγμα αυτοθυσίας που έδωσε πνοή στην ελληνική επανάσταση και ιδιαίτερο νόημα στο σύνθημα: Ελευθερία ή Θάνατος.

Ο θρύλος της Ρούμελης

Η ομορφιά του, ήταν ένας θρύλος.Το θάρρος και η παληκαριά του άλλος θρύλος. Και τέλος η ευσέβεια, η αρετή και η σεμνότητά του ένας τρίτος θρύλος που τον καθιστούν κορυφαία μορφή στο Πάνθεον των ηρώων του ’21. Τα στοιχεία στον φάκελλο των αρχείων του κράτους παρουσιάζουν πλήθος αντιθέσεων, οι δε θρύλοι είναι τόσο ωραίοι σε κάποια σημεία που να μην θέλει κανείς να τους απομακρύνει και να τους αντικαταστήσει με την ιστορική πραγματικότητα.
Οι θρύλοι που πλάστηκαν λίγα χρόνια μετά τον ηρωικό του θάνατο, επηρέασαν την βιογραφία του και όλοι σχεδόν όσοι έγραψαν για εκείνον, αναφέρουν σαν αιτία της αλλαγής της ζωής του, από Διάκο σε κλέφτη και αρματολό, τις ασελγείς επιθυμίες κάποιου Τούρκου αγά. Χρειάστηκαν εξήντα χρόνια αργότερα, με επιτόπια έρευνα του Καρκαβίτσα, για να δοθεί στον θρύλο της ομορφιάς του, η ιστορική του υπόσταση.
«Σίγουρα υπάρχει αυτή η παράδοση»γράφει ο Ανδρέας Καρκαβίτσας στον ΚΕ’τόμο της Εστίας του 1888, με τίτλο «Ιστορικές Σημειώσεις». Αναφέρεται δηλαδή στα χωριά της περιοχής πως ο Φερχάτβεης, το 1808, βλέποντας τον Διάκο στο μοναστήρι του επιτέθηκε και μετά βίας γλύτωσε από τα χέρια του, ενώ με κάποια άλλη παραλλαγή, πως φονεύθηκε από τον Διάκο. Μια άλλη διήγηση πάλι αναφέρει πως κάποιος δερβέναγας, που πήγαινε στα χωριά του δήμου Τολοφώνος για να εισπράξει το χαράτσι, άκουσε για την ονομαστή ομορφιά του Διακόνου της Μονής Προδρόμου. Ο δερβέναγας ήταν φύσει αιμοβόρος και αισχρός. Έστειλε τέσσερις Τσοχανταραίους Αλβανούς να φέρουν τον διάκονο της Μονής. Ο Διάκονος αντέδρασε ζητώντας την αιτία, αλλά στο τέλος υπάκουσε και τους ακολούθησε. Έφθασαν τη νύχτα στο χωριό Μάκρη του δήμου Τολοφώνος και έμειναν στον οίκο του προκρίτου. Από εκείνον έμαθε ο Διάκος τις διαθέσεις του δερβέναγα και κρυφά, σπάζοντας τα δεσμά του,πήδηξε από το παράθυρο και έφυγε στα βουνά. Στην έρευνά του ο Καρκαβίτσας εξακρίβωσε πως αυτή η παράδοση δεν ήταν γνωστή στην Αρτοτίνα που απείχε μόλις ένα τέταρτο της ώρας από το μοναστήρι του Προδρόμου που υπηρετούσε ο Διάκος.

Ψηφιδωτή απεικόνιση του ήρωα Αθανασίου Διάκου στην περιοχή των Θερμοπυλών,
στην εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας. (Δ.Μπόπης)

Σάββατο 29 Αυγούστου 2015

Από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στην Αρτοτίνα

Στην Αρτοτίνα βρίσκεται η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου - το μοναστήρι στο οποίο καλογέρεψε ο Αθανάσιος Διάκος προτού ξεχυθεί στο αρματολίκι.  
Στις 29 Αυγούστου, μνημονεύεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία, η ≪αποτομή της τιμίας κεφαλής≫, ο αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Προδρόμου από τον βασιλέα της Ιουδαίας Ηρώδη. Η Εκκλησία  κηρύσσει αυτή τη μέρα ως μέρα νηστείας, διότι ο Ιωάννης θανατώθηκε εξαιτίας της οινοποσίας και του ακράτου ηδονισμού ενός βασιλιά σε ένα συμπόσιο, αυτό της εορτής των γενεθλίων του. 
 

Στο βίντεο από την λειτουργία της 29ης Αυγούστου 2012, διακρίνεται το κελί που μόνασε ο Αθανάσιος Διάκος.

Τετάρτη 20 Αυγούστου 2014

Εκδηλώσεις στην Αρτοτίνα

Το πρόγραμμα των Διακείων 2014, είχε αναρτηθεί στις αρχές Ιουλίου εδώ αλλά επειδή πέρασε αρκετός καιρός από τότε, καλό είναι να το ξαναθημηθούμε. Επισημαίνουμε την βραδιά με d.j. την Κυριακή 24 Αυγούστου που θα βρίσκεται νεολαία από όλα τα χωριά !

Τρίτη 8 Ιουλίου 2014

ΔΙΑΚΕΙΑ 2014 στην Αρτοτίνα

Tο πρόγραμμα των εκδηλώσεων για τα "ΔΙΑΚΕΙΑ 2014" έδωσε στη δημοσιότητα ο Σύλλογος Αρτοτινών
Οι εκδηλώσεις φέτος θα πραγματοποιηθούν από 23 έως 29 Αυγούστου και περιλαμβάνουν αθλητικούς αγώνες ανωμάλου δρόμου, ποδοσφαίρου και λιθοβολίας, ομιλίες, απαγγελίες, παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια και ολοκληρώνονται με το παραδοσιακό ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων, η προκήρυξη των αγώνων και οι όροι συμμετοχής έχει ως εξής :

Σάββατο 23 Αυγούστου 2014
10:30-12:10 Ποδοσφαιρικός αγώνας 
12:30 Έναρξη αγώνων λιθοβολίας όλων των κατηγοριών.
18.00 Συγκέντρωση αθλητών - αθλητριών και λοιπών εμπλεκομένων στο χώρο της οικίας γέννησης του Αθανασίου Διάκου. Έπαρση Σημαίας -Επίσημη κήρυξη έναρξης εκδηλώσεων «ΔΙΑΚΕΙΑ 2014».
18:30 Εκκίνηση δρόμου 2000 μ. αγόρια.
18:40 Εκκίνηση δρόμου 2000 μ. κορίτσια.
18:50 Εκκίνηση δρόμου 1500 μ. αγόρια.
19:00 Εκκίνηση δρόμου 1500 μ. κορίτσια.
19:10 Εκκίνηση δρόμου 1000 μ. αγόρια.
19:20 Εκκίνηση δρόμου 1000 μ. κορίτσια.
19:50 Απονομή επάθλων στους νικητές.
21:00 Τέλος προγράμματος, ελεύθερη διασκέδαση.

Κυριακή 24 Αυγούστου 2014
07:30 - 10:15 Θεία Λειτουργία.
10:10 Πέρας προσέλευσης επισήμων-Δοξολογία
10:30 Επιμνημόσυνη δέηση - Κατάθεση στεφάνων προτομή Αθανασίου Διάκου - Τήρηση ενός λεπτού σιγής - Εθνικός Ύμνος.
11:00 Προσφώνηση προέδρου Συλλόγου Αρτοτινών - σύντομοι χαιρετισμοί επισήμων.
Ομιλία από τον φιλόλογο-καθηγητή Τσιάμαλο Δημήτριο με θέμα «Οι οπλαρχηγοί της Αρτοτίνας κατά την προεπαναστατική και επαναστατική περίοδο του 1821». 
11:20 έως 11:35 Εκκίνηση - τερματισμός αθλητών “Αγώνα Θυσίας 4000μ.’’.
11:45 - 12:00 Βράβευση επιτυχόντων σε ΑΕΙ - ΤΕΙ και απονομή επάθλων στους νικητές λιθοβολίας και αγώνα θυσίας.
12:15. Παραδοσιακοί χοροί.
13:00. Τέλος προγράμματος - Παράθεση γεύματος επισήμους.
Τρίτη 26 Αυγούστου 2014
21:00 Τέλεση Ολονυκτίας στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Αρτοτίνας.

Πέμπτη 28 Αυγούστου 2014
19:30 Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.

Παρασκευή 29 Αυγούστου 2014
07:00-10:15 Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Αρτοτίνας.
18:00 Επιμνημόσυνη δέηση χώρο οικίας γέννησης ΑΘ. ΔΙΑΚΟΥ – Εκκίνηση πομπής «ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ» συνοδεία παραδοσιακών μουσικών οργάνων και μετάβαση στη πλατεία του χωριού - Παραδοσιακοί χοροί από τσολιάδες και βλαχοπούλες - Ελεύθερη διασκέδαση με παραδοσιακή μουσική.