Ο αξέχαστος πατριώτης Κώστας Καψάλης διάβασε το φόβο, τη λαχτάρα και την αγωνία που ήσαν χαραγμένα στα πρόσωπα των συγχωριανών, για πολλά χρόνια μετά και είχε την έμπνευση να τα αποτυπώσει ποιητικά με Λιδωρικιώτικη λαλιά στο εξαίρετο ποίημα «Ολοκαύτωμα», για το κάψιμο του Λιδωρικίου από τους Γερμανούς κατακτητές τον Αύγουστο του ’44, το οποίο ερμηνεύει τόσο πετυχημένα ο τραγουδιστής Ν. Παπουτσής με τη μελωδική φωνή του.
Έτσι δημιουργήθηκε ένα τραγούδι, ένα μοιρολόι, ένας ύμνος για εμάς του Λιδωρικιώτες, για να μην ξεχνάμε εκείνη την αποφράδα μέρα του Αυγούστου του ’44. Θα ήταν καλό το τραγούδι να γραφτεί σε CD, και να κυκλοφορήσει στους Λιδωρικιώτες για να μπορούν να το ακούνε και εκτός του διαδικτύου και να ακούγεται κάθε Αύγουστο, όταν γίνονται εκδηλώσεις μνήμης από το Δήμο και άλλους φορείς. Και να βεβαιώσουμε τον αξέχαστο Κώστα Καψάλη, ότι… «ο Θεός το θέλησε και ξανάσμιξαν οι φαμελιές των Λιδωρικιωτών μετά την καταιγίδα»… Αξέχαστε Κώστα άφησες παρακαταθήκη.
Τρίτη χρονιάρα χάραζε, Τρίτη σημαδεμένη, μέρα βαριά, βαριά γιορτή, του νηστευτή τ’Αι Γιάννη, στ’Αυγούστου το τελείωμα και μεσ’στο πυρομάνι, ποιός τάχατε να πίστευε,τέτοιο κακό να γένει.
Αποβραδίς κι’ολονυχτίς σκούζαν τα χαροπούλια, και τα σκυλιά ουρλιάζονταν, για το κακό που ερχόταν, κι’ενώ η Ελλάδα ολόκληρη, κρυφοσταυροκοπιόταν, για να προβάλει ο αυγερινός, νύχτωσε κι ήρθε η πούλια.
Μέρες, βουβή η ρεματιά , βουβή σαν πεθαμένη, δεν κελαιδάνε τα πουλιά,μήτε το λεν τ’αηδόνια, κι’όλα της νύχτας τ’άγρια, ζουλάπια και τρυγώνια, λουφάζουν μέσα στη βραδιά, πού' ναι φαρμακωμένη.
Μον’να πουλί , παράξενο, αλλοιώτικο απο τ’άλλα, κατάκορφα στον πλάτανο, μοιρολογώντας, κλαίει μ’ ανθρώπινη, βραχνή, λαλιά,το ριζικό μας λέει, κι’ αντιλαλάει η φωνή , στου δέντρου την κουφάλα.
Ακούστε οι μεγαλύτεροι , οι γεροντοφτασμένοι, στείλτε μαντάτο στα χωριά,στην ξενητειά χαμπέρι, κάντε σταυρό στην Παναγιά, με το δεξί το χέρι, το Λιδoρίκι θα σβυστεί, τρανό κακό θα γένει.
Όσοι έχουν γιό στην ξενητειά, κόρη αρρεβωνιασμένη, να συμμαζέψουνε το βιός και τα προικιά αντάμα, στους Άγιους και το Χριστό όλα να γίνουν τάμα, γιατ’έρχεται καταστροφή, και γάμος δεν θα γένει.
Όλοι να φύγουν να κρυφτούν, για δεν υπάρχει ελπίδα, να πάρουν τα πρεπούμενα , κονίσματα , στεφάνια , σαν τα ζουλάπια να κρυφτούν στα δάση , στα ρουμάνια , όσα ‘πομείναν ζωντανά στην έρμη την πατρίδα .
Στο ρογοβύζι τα παιδιά , οι γέροι ..καρκατσίδα , στη μια μασχάλη , το σταυρό , κι’ ένα ξερό καρβέλι, κι’ένα παγούρι με νερό , και σαν Θεός το θέλει , να ξανασμίξει η φαμελιά , μετά την καταιγίδα .....
Με το
δικό τους εκπληκτικό τρόπο τα παιδιά του Μουσικού Σχολείου Άμφισσας έγραψαν κι ερμήνευσαν το δικό τους τραγούδι
για να τιμήσουν την ιστορία τους και την πατρίδα τους, με τον πιο
αυθεντικό και καθαρό τρόπο. Στίχοι: Ν. Καραγιάννης, Ε. Κούκος, Δ.
Μουζοκές. Μουσική ενορχήστρωση Ε. Κούκος.
Περικυκλωμένο από βουνά Δίπλα στης γης το κέντρο Στέκει στα Σάλωνα ορθά Της λευτεριάς το δέντρο
Ο Άγιος ο Μπουχούρνταρος Με αρχηγό τον μπέη Το δέντρο τότες λάβωσαν Και εκείνο σιγοκλαίει
Μα οι Σαλωνίτες Έλληνες Την λευτεριά ποθούσαν Για τον παιδιών τους την χαρά Με αίμα πολεμούσαν
Τα άρματα ευλογήσανε Του Ησαΐα τα χέρια Στου Αϊ Λία την εκκλησία Ντουφέκια και μαχαίρια
Εκκίνησαν για την πηγή Ονόματι πηγάδια Κανόνια γαλαξιώτικα Τσολιάδες παλικάρια
Πήγαν δεξιά πήγαν ζερβά Επήγαν και στο κέντρο Γκούρας Μανίκας Πανουργιάς Λευτέρωσαν το δέντρο
Η ορεινή Φωκίδα, είναι ένα σχετικά ανεξερεύνητο κομμάτι της χώρας που όμως διαθέτει επιβλητικά τοπία που προκαλούν θαυμασμό.
Δραματικές αντιθέσεις στο τοπίο δημιουργεί η συνάντηση πελώριων
ορεινών όγκων, της Οίτης, των Βαρδουσίων και της Γκιώνας και στο κέντρο η
τεχνητή λίμνη του Μόρνου. “Τοποθετημένα” ανάμεσα σε αυτούς τους
επιβλητικούς ορεινούς όγκους, τα χωριά γύρω από τα Βαρδούσια είναι από
τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές της Ελλάδας.
4 υπέροχοι προορισμοί στη Στερεά Ελλάδα ανάλογα με το… ταξιδιωτικό σας στυλ – για να τους επισκεφθείτε μετά το lockdown!
Εμείς εδώ ανακαλύπτουμε μέσα από όμορφα βίντεο 3 από αυτά τα χωριά
και τα τοπία τους που κάνουν τις Άλπεις μπροστά τους να… ωχριούν! Από
την άλλη, οι λίγοι κάτοικοι τους ευχάριστοι και φιλόξενοι δείχνουν στους
επισκέπτες την αξία της ρουμελιώτικης φιλοξενίας και παράδοσης ενώ
απέχουν από την Αθήνα κατά μέσο όρο 3 περίπου ώρες γεγονός που τα
καθιστά ιδανικούς προορισμούς ακόμα και για μονοήμερη εκδρομή!
Η σειρά εκπομπών "Από τόπο….σε τόπο", προβάλει τα ήθη, τα έθιμα και την πολιτιστική κληρονομιά μας, ταξιδεύοντας στην ελληνική περιφέρεια. Τον περασμένο Ιούλιο το συνεργείο της εκπομπής βρέθηκε στην Αρτοτίνα και η εκπομπή προβλήθηκε από το κανάλι της Βουλής την Κυριακή που μας πέρασε (7/2/21). Ο Σύλλογος Αρτοτινών μας ενημέρωσε για τον σχετικό σύνδεσμο ευχαριστώντας παράλληλα όλους του συντελεστές και τους χωριανούς που βοήθησαν στο να πραγματοποιηθεί η εκπομπή!
Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η δεύτερη φορά που ο Χρήστος Μυλωνάς με την εκπομπή του βρέθηκε στην Δωρίδα. Η πρώτη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 2 Απριλίου 2017 στο Λιδωρίκι και προβλήθηκε το Πάσχα της ίδιας χρονιάς. Επί της ευκαιρίας παραθέτουμε και τον σύνδεσμο από το παλαιότερο αυτό βίντεο.
Η όμορφη χειμωνιάτικη διαδρομή πάνω σε μηχανή, από Πενταγιούς μέχρι Πραττά Λάκκο, με κάμερα και παράλληλη παρακολούθηση του χάρτη (κάτω δεξιά) και της ταχύτητας (αριστερά).
Το μέρος που γίνεσαι ένα με τη φύση και ηρεμεί το μυαλό σου…
της ΟΛΓΑ ΠΑΡΘΕΝΕΑ-ΓΕΩΡΓΑΤΣΟΥ
Ζούμε μια εξαιρετικά περίεργη συνθήκη, μια περίοδο με έντονες
«αναντιστοιχίες»: από τη μία υπάρχει το lockdown λόγω του κορονοϊού που
απαγορεύει κάθε κίνηση εκτός νομού, την στιγμή που, από την άλλη, το
μυαλό μας επισκέπτεται νοερά τον ένα προορισμό μετά τον άλλο με ρυθμούς
ταξιδιωτικού junkie που αρνείται να περιοριστεί στους 4 τοίχους.
Κι
αν για ορισμένα μέρη μας νοιάζει λιγότερο κι από τη μονογονική
διχοτόμηση της αμοιβάδας, υπάρχουν και κάποια που μας κάνουν να μετράμε
τις μέρες για το τέλος της καραντίνας, ούτως ώστε να βρεθούμε και πάλι
κοντά τους.
Τρανό παράδειγμα της δεύτερης κατηγορίας η Αρτοτίνα της Φωκίδας…
Το χωριό (;) του Αθανάσιου Διάκου
Δεν είναι ακριβώς σαφές, καθώς υπάρχει μία άτυπη «διαμάχη», με τα δύο μέρη να διεκδικούν την… πατρότητα: η Αρτοτίνα ερίζει μαζί με το χωριό Αθανάσιο Διάκο σχετικά με το ποιο εκ των δύο είναι η γενέτειρα του Αθανασίου Διάκου.
Ανεξαρτήτως του αν η Αρτοτίνα στη Φώκιδα αποτελεί τη
γενέτειρα ενός εκ των μεγαλύτερων «πρωταγωνιστών» της Ελληνικής
Επανάστασης του 1821, είναι αδιαμφισβήτητα η πατρίδα των Καπετάν Κόρακα,
Ανδρίτσου Σαφάκα, Λουκά Καλιακούδα, Γεράντωνου, Ρούκη, Σκαλτσά και
τόσων άλλων οπλαρχηγών της Επανάστασης- όλοι τους γνωστοί οπλαρχηγοί την
περίοδο του Αγώνα για την Απελευθέρωση.
Γι’ αυτό το λόγο, εξαιτίας, δηλαδή, των ανδρών που «γέννησε»,
αιτιολογείται πλήρως και ο χαρακτηρισμός της ως το «Καπετανοχώρι της
Δωρίδος», Άλλωστε, η Αρτοτίνα αποτέλεσε ένα από τα κύρια ορμητήρια της Ρούμελης κατά των Τούρκων.
Ο δημοσιογράφος της zouglas.gr και γνωστός Youtuber (auto/moto) επισκέφτηκε το Διακόπι για να δοκιμάσει τα νέα μοντέλα Ford Ranger Wildtrack και Yamaha YZF 450 παρέα με φίλους του!
Του Βασίλη Σαρημπαλίδη
Ο τρόπος που χρησιμοποιούμε τα οχήματα που έχουμε στη διάθεσή μας είναι πολύ σημαντικός και ανάλογα με το τι κάνουμε, τι διάθεση έχουμε και με ποια παρέα είμαστε θα περάσουμε καλά ή… όχι!
Έχοντας στα χέρια μας την τελευταία γενιά του Ford Ranger Wildtrak στην διπλοκάμπινη εκδοχή του με τον κινητήρα των 2.0 λίτρων με τους 213 ίππους και το 10άρι αυτόματο κιβώτιο αποφασίσαμε να το ζήσουμε ως ένα καθαρόαιμο όχημα ελευθέρου χρόνου. Όπως άλλωστε χρησιμοποιείται στις περισσότερες χώρες του πλανήτη και όχι μόνο ως επαγγελματικό όχημα.
Με χώρους για πέντε επιβάτες, καρότσα που χωρά πολλά πράγματα και περίσσια δύναμη, φορτώσαμε την ολοκαίνουργια Yamaha YZ450F με σκοπό να… πάρουμε τα βουνά και ξεφύγουμε από την ρουτίνα της καθημερινότητας.
Την Yamaha YZ450F την... φορτώσαμε από το κατάστημα Worksbike του
Δημήτρη Χελιώτη ο οποίος είναι ο επικεφαλής της αγωνιστικής ομάδας της
Yamaha στην Ελλάδα...
Ζωντανή ηχογράφηση από Πανήγυρι στην Κερασιά στις 15 Αύγουστου το 1982 !!! από ανάρτηση στο youtube. Στην ανάρτηση και στους τίτλους στην εικονογράφηση αναφέρεται εκ παραδρομής Κερασιά Ορεινής Ναυπακτίας Αιτωλοακαρνανίας.
Ωστόσο έχει "ιστορική" αξία και για το ρεπερτόριο που είναι κλασικό αυθεντικό παραδοσιακό δημοτικό (καμιά σχέση με τα σημερνά τσιφτελοκλαρινα που παίζουν πλέον στα πανηγύρια).
Επίσης σχετικά με την ηχογράφηση ο χρήστης που το έχει αναρτήσει σημειώνει "η ηχογραφηση αυτη εγινε μ'ενα απλο δημοσιογραφικο κασετοφωνακι -κλαρινο και φωνη εσωτερικη εγγραφη απο την κονσολα τα υπλοιπα οργανα εξωτερικη εγγραφη".
Το φράγμα του Μόρνου χτίστηκε τη δεκαετία του 1970 και κατακλύστηκε για πρώτη φορά το 1978. Πρόκειται για ένα φράγμα ύψους 139 μέτρων που σχηματίζει δεξαμενή με συνολικό όγκο 780 εκατομμύρια κυβικών μέτρων και που συνδέεται με την Αθήνα μέσω ενός υδραγωγείου μήκους 190 χιλιμέτρων.
Η κατασκευή του φράγματος Mornos (ύψος 126 μέτρων) ξεκίνησε το 1969. Η πλήρωση της δεξαμενής ξεκίνησε το 1979 και όλα τα έργα ολοκληρώθηκαν μέχρι το 1981. Το φράγμα βρίσκεται στον ποταμό Μόρνο και είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωμάτινα φράγματα στην Ευρώπη.Αποτελεί τεχνητή δεξαμενή με επιφάνεια 18,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα και λεκάνη απορροής 560 τετραγωνικά χιλιόμετρα.Η μέγιστη χωρητικότητά του είναι 764 εκατομμύρια κυβικών μέτρων νερού, ενώ ο όγκος λειτουργίας είναι 630 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.Με την εγκατάσταση αντλιοστασίων μπορούν να αντληθούν επιπλέον 70 εκατομμύρια κυβικών μέτρων νερού.
Πρόταση στην Επιτροπή "Ελλάδα 2021" κατέθεσε η Δωρική Αδελφότητα σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αρτοτινών "Ο Αθανάσιος Διάκος",
για τον εορτασμό των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821 προς τιμήν
όλων των ηρώων της επανάστασης στην περιοχή της Φωκίδας. Η πρόταση περιλαμβάνει αγώνα τρεξίματος Αρτοτίνα - Λαμία με την ονομασία Αγώνας Ελευθερίας.
Ήταν 5 Αυγούστου του 1944, όταν αντάρτες του ΕΛΑΣ εξόντωσαν το γερμανικό τάγμα, που αλαζονικά επιχείρησε να καταλάβει το μικρό χωριό της Άμφισσας. Η "μαεστρία" της παγίδας και η ιστορική μάχη, όπως την διηγήθηκαν επιζώντες Έλληνες και Γερμανοί
της ΣοφίαςΚατσαρέλη 01 Αυγούστου 2015
Στα βουνά της Γκιώνας, στην Άμφισσα, λίγο μετά το Λιδωρίκι, στέκει ακόμη στα βάθη του χρόνου, ένα μικρό χωριό... ερημωμένο, αιματοβαμμένο, τέσσερις φορές καμένο από τους Γερμανούς. Ένα χωριό μαρτυρικό και τόσο σιωπηλά υπερήφανο, που αν επιχειρήσεις να αφουγκραστείς την ιστορία του, θα ανατριχιάσεις. Είναι οι Καρούτες. Εκεί, όπου στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ εξόντωσαν το Γερμανικό τάγμα 250 επίλεκτων στρατιωτών, που επιχείρησε να το κατακτήσει.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 71 χρόνων από την ιστορική - κι άγνωστη για πολλούς - μάχη, το WE του NEWS 247
φέρνει στο φως, το πώς ο Γερμανός κατακτητής πάτησε έναν τόπο και
πλήρωσε με αίμα και θάνατο την αλαζονεία του. Πώς οι Έλληνες αντάρτες
ακολουθώντας σχέδιο "οπισθοχώρησης", περικύκλωσαν τους Γερμανούς και
τους εγκλώβισαν στο κέντρο του χωριού, εξαπολύοντας σε βάρος τους την
επίθεση, που οδήγησε στη βαριά τους ήττα και παράδοση.
"Το χωριό καθάρισε αίματα και αποκαΐδια και
ξαναχτίστηκε όπως - όπως, με τον καιρό, σκεπάζοντας τα χαλάσματα. Οι 140
σκοτωμένοι εχθροί που ξόφλησαν έτσι δα για λογαριασμό τους, κάηκαν μέσα
στη ρεματιά που 'ναι στα πόδια του χωριού και τα καψαλιασμένα σκέλεθρά
τους παραχώθηκαν με τον καιρό, από τις κατεβασιές του βουνού. Οι
αντάρτες που έπεσαν στη μάχη, είναι λίγο πιο πάνω θαμμένοι, μέσα στον
κοινό τάφο τους, στο νεκροταφείο του χωριού. Μία άκρη στη νοτιοδυτική
γωνιά του κοιμητηρίου. Αυτός είναι ο τάφος με τους σκοτωμένους
πατριώτες. Ολότελα γυμνός κι ασημάδευτος ο τύμβος των γενναίων", γράφει στο βιβλίο του "Η μάχη στις Καρούτες" ο Η. Παπανικολής.
Καρούτες, Φωτογραφία του 1964. Το χωριό από το ανατολικό πλευρό του.
Κάτω δεξιά το νεκροταφείο. Φαίνεται η γωνία με το δέντρο, όπου είναι ο
τάφος των 30 ανταρτών, που έπεσαν στη μάχη
Πριν τη μάχη
Η αναδίπλωση πριν το αιματηρό ξέσπασμα του κατακτημένου
Στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, σε συνεργασία με Άγγλους και Αμερικανούς σαμποτέρ, παγίδεψαν στις Καρούτες ένα
Τάγμα 250 επίλεκτων Γερμανών στρατιωτών και το εξολόθρευσαν. Στη μάχη
σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100 Γερμανοί με το Διοικητή τους.
Περισσότεροι από τους νεκρούς υπήρξαν οι αιχμάλωτοι. Σκοτώθηκαν και 29
αντάρτες και τρεις Καρουτιανοί πολίτες.
... Μία μέρα πριν, το πρωί της 4ης Αυγούστου, ο αντάρτης που φύλαγε
σκοπός στο ψηλότερο πέρασμα της Γκιώνας, στον Έλατο, ξεσήκωσε τους
συντρόφους του με φωνές πνιχτές: "Γερμανοί! Ανεβαίνουν φάλαγγα τις
στροφές... Να τους!" Σε λίγο, τριάντα ελασίτες αντάρτες από το τμήμα του
Έκτου Λόχου, από το Τάγμα του Κρόνου, της 5ης αντάρτικης ταξιαρχίας, με αρχηγό τον Κέρκη,
πιάνουν το πέρασμα στην ψηλότερη κόχη, που ορθώνεται στα 1.500 μ. πάνω
από την Άμφισσα. Μετρούν τους Γερμανούς, είναι κοντά 250, που σέρνουν
μαζί τους μεταγωγικά, πάνω κάτω 50 μουλάρια και άλογα, φορτωμένα με
υλικό εκστρατείας, όλμους, βαριά πολυβόλα, κιβώτια πυρομαχικών, ακόμη
και ένα ορειβατικό πολυβόλο.
Οι αντάρτες είναι απληροφόρητοι, αλλά δεν ξαφνιάζονται. Έχουν
ξαναμετρηθεί μαζί τους και δεν τους φοβούνται. Μόλις πριν έναν μήνα,
είχαν χτυπηθεί από γερμανικό τάγμα στην Άμφισσα, σε μία επιχείρηση που
δεν πέτυχε. Όμως οι αντάρτες ανέβηκαν ξανά στα βουνά, κουβαλώντας
νεκρούς και εξοπλισμό και περιμένοντας την εκδίκηση.
Η είδηση ότι Γερμανοί κατευθύνονται στο χωριό μεταδίδεται γρήγορα και αθόρυβα στα γύρω χωριά. Ο ομαδάρχης Κέρκης
ρίχνει λίγες σπαρτές ριπές και ο γεμιστής του πετά δύο ψιλοκρεμαστές
χειροβομβίδες. Η φάλαγγα των Γερμανών σταματά ξαφνιασμένη, ενώ οι
ακροβολιστές ξανοίγονται και απαντούν με τα αυτόματά τους. Στήνουν τα
πολυβόλα και χτυπούν με απανωτές ριπές... Μία ησυχία κλείνει το
επεισόδιο. Οι αντάρτες δεν φαίνονται πουθενά. Έχουν ήδη εξαφανιστεί στη
βουνοπλαγιά.
Το γερμανικό Τάγμα είναι ένα ισχυρό εκκαθαριστικό απόσπασμα από τη
γερμανική φρουρά, που κρατάει την Άμφισσα, το τρίτο Τάγμα από το
επίλεκτο Σύνταγμα 18 των "Ορεινών Κυνηγών" της Αστυνομίας, με εμπειρία
στον ανταρτοπόλεμο. Αποσπασματάρχης είναι ο λοχαγός Χάκερτ. Υποδιοικητής ο υπολοχαγός Όττο Βέμπερς.
Ο υπολοχαγός Όττο Βέμπερς - φωτογραφία από εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, Απρίλιος 1944
Σε όλες τις πλευρές του κάμπου είναι μοιρασμένοι και αριστοτεχνικά
κρυμμένοι άνδρες του ΕΛΑΣ. Μετά από αρκετή καθυστέρηση, οι Γερμανοί μη
βλέποντας μεγάλη δύναμη μπροστά τους, αναθαρρεύουν και προχωρούν ξανά.
Είναι ήδη μεσημέρι, όταν ακόμα ψάχνουν τον άφαντο εχθρό. Το απομεσήμερο,
ακόμη ένα περιστατικό ανταλλαγής πυρών "εξ αποστάσεως", χωρίς και πάλι
κανείς να εμφανίζεται μπροστά τους. Η φάλαγγα συνεχίζει την πορεία της
προς το χωριό.
Η εντολή για την αναδίπλωση των ανταρτών έχει έρθει από το Λιδωρίκι. Ο καπετάνιος του τάγματος, ο Κρόνος,
ανεβαίνει μέχρι το πολυβόλο, για να εκτελεστεί σωστά το σχέδιο, χωρίς
να υποψιαστούν οι εχθροί. Μετράει την κατάσταση και δίνει οδηγίες, για
να διωχθούν σταδιακά οι άνδρες κι όσο γίνεται πιο κλέφτικα και να
παγιδευτούν ανύποπτοι οι Γερμανοί στις Καρούτες.
Στο μεταξύ, τα γερμανικά όπλα έχουν σωπάσει. Οι Γερμανοί δεν
κατάλαβαν την οπισθοχώρηση που έγινε μπροστά τους, χωρίς να το
καταλάβουν. Ομάδα οπισθοφυλακής με αρχηγό τον Θανάση Αρετούλη (Ήφαιστο) σπέρνεται γύρω από το ξωκλήσι. Περνούν απαρατήρητοι από τον εχθρό, καθώς ξανοίγονται προς το μέρος του. Ο λοχαγός Χάκερτ
είναι βέβαιος πως οι "λησταντάρτες" σκορπίστηκαν, για να αποφύγουν τη
γερμανική δύναμη και γύρω στις 6 το απόγευμα, οι Γερμανοί μπαίνουν χωρίς
αντίσταση στις Καρούτες. Ο Χάκερτ στέλνει από τον ασύρματο σήμα, ότι
έχει στα χέρια του το χωριό.
Ωστόσο, όλα τα γύρω χωριά είναι ήδη σε πολεμικό συναγερμό. Οι
κάτοικοι αδειάζουν τα σπίτια τους και οι αντάρτες είναι σε επιφυλακή.
Τους αποχαιρετούν οι ντόπιοι με μία ευχή "Ώρα καλή παιδιά! Ψυχή βαθιά!",
ενώ λένε τα ονόματά τους που είναι παρμένα από θεούς και ήρωες.
Το σχέδιο της επίθεσης από το "παρδαλό στράτευμα"
Το σχέδιο στην τελική του μορφή το παρουσιάζει ο επιτελάρχης Λογοθέτης, ο λοχαγός Γιώργης Σαμαρίδης από
τη Σάμο. Δεν συμφωνεί η μάχη να δοθεί πάνω από τις Καρούτες, όπου οι
Γερμανοί θα χρησιμοποιήσουν όλα τα όπλα τους. Ο εχθρός πρέπει να
παγιδευτεί και να χτυπηθεί καταδρομικά, μέσα στο χωριό. Το σχέδιο
εγκρίνεται και καταστρώνεται σε τρία φύλλα χαρτί, με ζωγραφισμένη κάθε
λεπτομέρεια. Ο σύνδεσμος με την εντολή για τη μάχη φτάνει στα γύρω
χωριά. Λείπουν πολλοί τραυματισμένοι αντάρτες, που γιατρεύονται, λείπουν
κι εκείνοι που δεν θα γυρίσουν ξανά στη μάχη...
Από το στράτευμα των ανταρτών, άλλος έχει χακί παντελόνι και μαύρη
τραγιάσκα, άλλος δίκοχο ιταλικό που γράφει "Ελευθερία ή Θάνατος" κι
άλλος φοράει τα ρούχα της δουλειάς του. Όσοι έχουν πίσω τους υποχρεώσεις
ή είναι ανήμποροι, καλούνται να μείνουν πίσω. Οι υπόλοιποι θα
περικυκλώσουν το χωριό, για να πολεμήσουν το πρωί. Οι άνδρες μοιράζονται
τα λίγα πυρομαχικά και το ξερό ψωμί και γεμίζουν τα παγούρια τους.
Ξεκινούν για να πάρουν καθένας τη θέση του, ο λόχος με τους Ζαχαριάδη και Καλλίδρομο, οι αντάρτες του Παρνασσού, ο έκτος λόχος, οι εφεδρικοί. Όλοι.
Καθώς ξημερώνει η 5η Αυγούστου, οι Γερμανοί στρατιώτες αρχίζουν να
ανοίγουν τα μάτια τους και γυρίζουν από δω κι από κει, έχοντας ξεχάσει
τον πόλεμο...
Το κέντρο του χωριού. Διακρίνονται η πλατεία, η βρύση, το σχολείο και η εκκλησία
Η μάχη
Το πρώτο θύμα και ο λόχος που έμαθε για τη μάχη το ίδιο πρωί
Στην βρύση του χωριού, κοντοζυγώνει ένα μουλάρι, για να πιει νερό. Είναι ο Κατσούλης,
το πρώτο θύμα της μάχης. Οι Γερμανοί το έβαλαν σημάδι κι όταν έσκυψε
στο νερό, του άδειασαν το παραμπέλουμ στο κεφάλι, για να τον βράσουν στο
καζάνι, για ένα μεγάλο τσιμπούσι.
Ο Χάκερτ νομίζοντας πως την προηγούμενη μέρα έτρεψε τους αντάρτες σε
φυγή, λύνει την επιφυλακή του και ανοίγει τον ασύρματο, περιμένοντας
εντολή να κινηθεί προς το Λιδωρίκι. Δεν έβγαλε μόνιμα φυλάκια στις
κορφές, δεν υπήρχε απειλή... έτσι πίστευε.
Στο μεταξύ φτάνουν οι σύνδεσμοι αξιωματικοί της Συμμαχικής Αποστολής. Είναι ο Αμερικανός υπολοχαγός Μπομπ Φορντ και ο Άγγλος ανθυπασπιστής Τζόε, ο αεροπόρος υπαξιωματικός Τομ και ο Κύπριος λοχίας Πέτρος, που εκτελεί χρέη διερμηνέα. Από ένα λάθος που έκαναν οι σύνδεσμοι, η διαταγή για την κίνηση του λόχου του ανθυπολοχαγού Λάλου Θηριώτη (Οδυσσέα)
έφτασε καθυστερημένα, στις 8 το πρωί της 5ης Αυγούστου. Μικρό το κακό,
αφού τα κοντινά χωριά στέλνουν στον λόχο τα ζώα που χρειάζεται, για να
μεταφέρει τον οπλισμό και να φτάσει εγκαίρως για τη μάχη. Έτσι κι έγινε.
Ο Οδυσσέας στήνει τα πολυβόλα του, μοιράζει άνδρες και στόχους και
στέλνει το σήμα. Όλα είναι έτοιμα. Η αντάρτικη λαβίδα γύρω από τις
Καρούτες έχει κλείσει σφιχτά...
Μέρες του 1945: Ο Ήφαιστος - κάτω δεξιά - και συναγωνιστές του από το Τάγμα του Κρόνου
Ο Γερμανός διοικητής πέφτει νεκρός με το "καλημέρα"
Ο Ταξίαρχος δίνει το σήμα για να πέσει ο συνθηματικός όλμος. Πριν
προλάβει να πέσει όμως, ακούγονται από το χωριό πέντε έξι ξερές
τουφεκιές. Τι είχε συμβεί; Το παλικαράκι που κουβαλούσε το σιδερένιο
κιβώτιο με τις σφαίρες, θέλησε να πλησιάσει λίγο περισσότερο τον γεμιστή
του και γλίστρησε. Ο μεταλλικός ήχος από τις σφαίρες που χύνονται στο
έδαφος, ξαφνιάζει τον Γερμανό φρουρό, που φωνάζει "Αλάααρμ". Μέχρι εκεί.
Η πρώτη αντάρτικη μπαταριά τον καρφώνει στον τόπο, ενώ η δεύτερη
σκοτώνει κι άλλον σκοπό που ανασηκώθηκε, για να δει τι συνέβη. Είναι 3 και κάτι το μεσημέρι. Η μάχη μόλις άρχισε!
Ξαφνικά γίνεται χαλασμός. Οι όλμοι σμπαραλιάζουν τον καταυλισμό των
Γερμανών. Το πρώτο βλήμα πέφτει στον δρόμο προς το νεκροταφείο και
κομματιάζει άλογα και μουλάρια. Το δεύτερο κάνει κομμάτια τον ασύρματο
και τους χειριστές του. Σιγά σιγά, όλα τα όπλα των ανταρτών μπαίνουν στη
μάχη. Χτυπούν το μέρος από την πλατεία προς το νεκροταφείο, σκοτώνοντας
τα ζώα που κουβαλούν τον εξοπλισμό. Οι αντάρτες ξανοίγονται ακάλυπτοι
και χύνονται στη μάχη.
Τρία απανωτά χτυπήματα στον εχθρό στα πρώτα κιόλας λεπτά αφήνουν τους
Γερμανούς ακάλυπτους και απροστάτευτους. Ένα βλήμα που σκάει δίπλα στον
μεγάλο πλάτανο του χωριού, σκοτώνει τον λοχαγό Χάκερτ.
Ο διοικητής τους έχει πέσει νεκρός, χωρίς να έχει προλάβει καν να δώσει
διαταγές. Οι επιδρομείς παραμένουν με έναν αξιωματικό, τον Βέμπερς,
χωρίς να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα βαριά όπλα τους. Στήνουν όμως
έναν αμυντικό "σκατζόχοιρο" στο σχολείο και τα σπίτια του χωριού,
πολεμώντας για τη ζωή τους.
Το σχολείο, σε πρόσφατη φωτογραφία. Η ανατολική αίθουσα έχει ερειπωθεί
Ο πρώτος νεκρός Έλληνας και μια αληθινή θυσία
Το σχολείο είναι το πιο δυνατό σημείο της γερμανικής άμυνας κι εκείνο που θα κρίνει τη μάχη. Η τρίτη διμοιρία του Ήφαιστου στο μεταξύ, κατευθύνεται προς την εκκλησία. Ο Ήφαιστος στηρίζει το μάουζερ του και αρχίζει να χτυπά. Ένας Γερμανός νεκρός, πεσμένος ανάσκελα, με μία τόση δα τρυπίτσα στο μεσόφρυδο.
Σ'αυτό το σημείο η διμοιρία έχει τον πρώτο νεκρό της. Ο αντάρτης Κώστας Μπούρας, ο Πρίαμος,
ξεφεύγει από το πάνω μέρος της εκκλησίας, για να περάσει απέναντι. Ο
εχθρός τον αντιλαμβάνεται όμως. Δύο σφαίρες τον βρίσκουν στο στήθος και
τον ρίχνουν στο έδαφος.
Ένας πυροβολητής τους ξεπερνάει όλους και τρέχει μόνος και ακάλυπτος στον περίβολο της εκκλησίας. Είναι ο Παναγιώτης Κολοβός από τον Ορχομενό.
Οι Γερμανοί τον βλέπουν και στρέφουν το μυδράλιο εναντίον του. Εκείνος
στήνει όρθιος πάντα το πολυβόλο του στο πεζούλι. Είναι αργά. Χτυπημένος
στα πλευρά, θα αφήσει την τελευταία του πνοή πάνω στο πολυβόλο του.
Είναι μία αληθινή θυσία.
Οι Γερμανοί που μπόρεσαν να γλιτώσουν, αποτραβιούνται στα σπίτια της
πλατείας, ενώ άλλες δύο διμοιρίες του έκτου λόχου κατηφορίζουν προς το
σχολείο, που γίνεται φρούριο. Είναι ένα από τα άκαυτα σπίτια (το χωριό
είχαν κάψει οι Γερμανοί και το 1942) και η στέγη του το προστατεύει από
τις χειροβομβίδες. Ο εχθρός αναθαρρεύει και αμύνεται, με χειροβομβίδες.
Τότε, ένας μικρόσωμος αντάρτης, ο Κρόνος, θα απαντήσει με
χειροβομβίδα. Άλλη λύση από τις χειροβομβίδες δεν υπάρχει. Ένας άλλος
μικρόσωμος αντάρτης, ο Σταμάτης Πολιτάνος (Πύργος) θα
τολμήσει να πλησιάσει, κρατώντας μία κίτρινη χειροβομβίδα, την οποία
πετά μέσα στο σχολείο, από την τρύπα της σόμπας. Το φρούριο έχει ανοίξει
την πόρτα του, όμως οι Γερμανοί θα μπουν γρήγορα στη διπλανή αίθουσα.
Ακολουθεί μάχη σκληρή για ώρα, με έναν Γερμανό να σκοτώνει αντάρτες που
επιχειρούν να εισβάλουν στον "χώρο" τους. Το χτύπημα θα έρθει από τον Κρόνο, τον Βελισσάριο και τον Κουρσάρο, που "γαζώνουν" με ριπές την πόρτα και ρίχνουν κι άλλη χειροβομβίδα. Όσοι βγαίνουν έξω, παραδίδονται νικημένοι. Η ώρα είναι πέντε... Το σχολείο είναι πια λάφυρο του έκτου λόχου.
Η μάχη συνεχίζεται στα πρώτα ορεινά σπίτια. Και εδώ κοστίζει πολύ
αίμα. Οι αντάρτες δίνουν μάχη από φράχτη σε φράχτη και από τοίχο σε
τοίχο, για περισσότερο από μιάμιση ώρα. Κανείς δεν περίμενε τόσο
λυσσασμένη αντίδραση. Ο Οδυσσέας βλέπει με τα κιάλια του τι συμβαίνει
και προστάζει τα μπροστινά του πολυβόλα, να βοηθήσουν. Οι Γερμανοί
δέχονται πισώπλατα χτυπήματα, ενώ οι αντάρτες ξεπηδούν από τους φράχτες
και μπαίνουν στα πρώτα σπίτια.
Ο κατά λάθος θάνατος του Ατρόμητου που "πάγωσε" τους αντάρτες
Στο ξεκαθάρισμα των βορινών σπιτιών, πέφτει νεκρός ο Ατρόμητος.
Είναι ο πιο αδικοχαμένος από όλους τους νεκρούς. Έχοντας αντιληφθεί την
ύπαρξη ενός ξεχασμένου μυδραλίου, αποφασίζει να το αρπάξει μόνος. Κάνει
σήμα στους συντρόφους του και φεύγει. Άσπρος όπως ήταν και ξανθός, φορά
στο κεφάλι του κράνος και κρατά ένα μάουζερ, λάφυρο από Γερμανό λοχία,
που σκότωσε στη μάχη της Άμφισσας. Ξεπαστρεύει κάμποσους Γερμανούς και
ανασηκώνεται και αρπάζει το μυδράλιο. Τότε, τον βλέπουν δύο - τρεις
εφεδροελασίτες και πιστεύοντας πως είναι Γερμανός, τον σκοτώνουν κατά
λάθος.
Ο ανταρτοπόλεμος συνεχίζεται. Από τα σπίτια που καταλαμβάνονται, οι
Γερμανοί βγαίνουν με τα χέρια ψηλά, δηλώνοντας την παράδοσή τους. Οι
μάχες όμως μεταφέρονται στα διπλανά σπίτια, όπου ο εχθρός έχει
ταμπουρωθεί. Τα σπίτια και οι μισοπεθαμένοι από τα τραύματά τους
Γερμανοί σταδιακά πέφτουν στα χέρια των ανταρτών.
Σε ένα σπίτι, ο Λυκούργος καλεί τους τραυματισμένους
Γερμανούς να παραδοθούν. Πιστεύοντας ότι δεν θα αντισταθούν άλλο, μένει
ακάλυπτος. Ένα αυτόματο μάρσιπ ξεπροβάλλει από τη γωνία του σπιτιού και
αδειάζεται πάνω του. Θερισμένος από σφαίρες, πέφτει στο έδαφος. Οι
άντρες του τον σηκώνουν συντετριμμένοι. Η ώρα είναι ήδη 5.30μμ.
Στα "πόδια" του χωριού, χαμηλά, δίνεται μάχη με πρωταγωνιστές τους
εκκαθαριστές. Τη μεγαλύτερη θραύση κάνουν εδώ τα πολυβόλα του Οδυσσέα.
Οι περισσότεροι Γερμανοί έχουν "γαζωθεί" από τις ριπές. Εφεδρικοί,
βαθμοφόροι και οδηγοί έχουν βαλθεί, να ξεκαθαρίσουν τον τόπο από τους
τρυπωμένους Γερμανούς. Εκεί θα βρει τον θάνατο ο Θανάσης Γκόλφης (Καπαρός),
ένας 28χρονος χωρικός από τη Λεύκα, που άφησε το πρωί το περιβόλι του
για να πολεμήσει. Παρακάλεσε τους αντάρτες να του δώσουν όπλο, αλλά
εκείνοι αρνήθηκαν και του ζήτησαν να φύγει. Εκείνος φεύγοντας, πήρε μαζί
του μία καραμπίνα και βρέθηκε κοντά στους εφεδρικούς.
Εύελπις, Σπύρος Νικολακόπουλος - Ολύμπιος. Στρατιωτικός διοικητής του 1ου λόχου του 11/36 Τάγματος Παρνασσίδας
Το τελευταίο οχυρό και η παράδοση
Σε ένα άλλο σπίτι, με μεγάλη τριγυριστή μάντρα, οι Γερμανοί κρατάνε
ακόμα το (προ)τελευταίο τους οχυρό, που θα πέσει με χειροβομβίδες και τη
βοήθεια των ανταρτών που έχουν "καθαρίσει" τα άλλα σημεία και σπεύδουν
για βοήθεια. Το τελευταίο οχυρό είναι στα τσιμαρέικα, δύο ή τρία καμμένα
σπίτια, έναν τόπο δυο στρέμματα όλον κι όλον.
Τριάντα Γερμανοί με δύο πολυβόλα, χειροβομβίδες και αυτόματα μάχονται
μέχρις εσχάτου, αποφασισμένοι για όλα. Φράχτες, χώματα, ντουβάρια
τινάζονται στον αέρα από τη σφοδρότητα της μάχης. Οι Έλληνες μετρούν
θύματα πολλά, ο τόπος γεμίζει τραυματίες. Ένας επονίτης 18 ετών, ο Λάμπρος από τη Θήβα, είναι ο πιο μικρός από τους νεκρούς αντάρτες.
Στο σημείο αυτό, η μάχη φαίνεται να έχει κερδηθεί, όμως οι Γερμανοί
δεν παραδίδονται. Οι αντάρτες παίρνουν από τα λάφυρα τα αυτόματα,
σφαίρες, χειροβομβίδες και προχωρούν. Ένας νεαρός, ο Γιάννης Τριανταφύλλου, ξέρει πώς να τους βγάλει από το σπίτι. Είναι το σπίτι του!
Το τέλος πλησιάζει. Το εχθρικό οχυρό έχει σιγάσει και τώρα
κατευθύνονται προς τα εκεί και οι άνδρες του έκτου λόχου, που έχουν στο
μεταξύ καθαρίσει όλη την πλαγιά και τα σπίτια. Οι Γερμανοί είναι από
παντού περικυκλωμένοι. Ζητούν να παραδοθούν σε Έλληνα αξιωματικό.
Ο Εύελπις Σπύρος Νικολακόπουλος (Ολύμπιος) πετάει
την εξάρτησή του και πλησιάζει. Από την κρυψώνα, εμφανίζεται ένας
Γερμανός αξιωματικός με αίματα στο δεξί χέρι και την πλάτη. Είναι ο
υπολοχαγός υποδιοικητής του εχθρικού τάγματος. Χαιρετίζει τον Έλληνα
στρατιωτικά και παρουσιάζεται:
- Όττο Βέμπερς, Ομπερλώυτναντ.
- Οφιτσίρ, του απαντά ο Ολύμπιος και του δίνει το
χέρι, δείχνοντας τους Γερμανούς που περιμένουν με έτοιμα τα όπλα τους.
Οι αντάρτες θα σεβαστούν όλους τους αιχμαλώτους, όπως βεβαιώνει και με
λόγο τιμής, σαν αξιωματικός προς αξιωματικό.
Ο Βέμπερς αποφασίζει να παραδοθεί. Σηκώνει το χέρι
ψηλά και καλεί τους άνδρες του κοντά του. Με το άλλο χέρι, φέρνει στα
χείλη τη σφυρίχτρα και σφυρίζει τη λήξη του αγώνα. Οι Γερμανοί
παραδίνονται.
Η ώρα είναι 7.30 μ.μ. Η μάχη στις Καρούτες τελείωσε...
"Αυτός ο αντάρτικος στρατός πρέπει να τιμηθεί.
Είναι ο λαός που στρατεύτηκε μόνος του και πολέμησε αβοήθητος τους
ξένους κατακτητές. Είναι οι απροσκύνητοι, που έκαναν την Αντίσταση". Η. Παπανικολής
Ο τάφος των νεκρών ανταρτών, στο νεκροταφείο του χωριού
* Πηγή: Η Μάχη στις Καρούτες (5.8.44) Ιστορημένη από τον Η. Παπανικολή
Οι βρύσες του Κουπακίου είναι μερικές μόνο από τις κρυφές ομορφιές του χωριού, που μπορεί ο επισκέπτης να ανακαλύψει. Δείτε τις στο παρακάτω βίντεο που επιμελήθηκε ο Κώστας Τσατούχας.
Το Κεφαλογιόφυρο
Βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Γρανίτσα (Ανθόφυτο) Ναυπακτίας (τον
συνοικισμό του Γολέμι συγκεκριμένα) και Βλαχοκάτουνο (Τρίκορφο) Δωρίδας.
Εκεί γεφυρώνει τον Μόρνο, αλλιώς και Δάφνο, σε μια από τις πιο άγριες
κλεισούρες του. Για τους κατοίκους πολλών χωριών τής κατά κανόνα ορεινής
Δωρίδας συνιστούσε για αιώνες μοναδικό πέρασμα προς τη Ναύπακτο. Αρκετά
κοντά του, στη δεξιά όχθη και κατάντι μεριά λειτουργεί ακόμη το χάνι
του Λόη.
Εντυπωσιακό, όσο και παμπάλαιο γεφύρι, διαθέτει ένα ημικυκλικό τόξο,
στριμωγμένο μεταξύ κάθετων βράχων. Με κύρια και μικρότερη σειρά θολιτών
τούτο, ανοίγει 15.00 μ. και καμπυλώνει πάνω απ’ το νερό έως τα 6.00. Ο
διάδρομος διάβασης πάνω, με ελαφριές κλίσεις -βοηθούν/αντιστηρίζουν τα
βράχια-, φτάνει τα 18.00 μ. σε μήκος, έχοντας ωφέλιμο πέρασμα μόλις
1.50. Τον παραστέκουν κτιστά στηθαία διαστάσεων 0.35Χ0.35 -συνολικό
πλάτος φορέα 2.15 μ.
Παμπάλαιο κτίσμα όπως είπαμε, δεν μπορούμε καν να προσεγγίσουμε την
εποχή κατασκευής του. Πάντως πέρασαν πάνω του, το διάβηκαν, όσοι
διέφυγαν της σφαγής του Μεσολογγίου, οι “εξοδίτες”, κατευθυνόμενοι,
αναζητώντας καταφύγιο, στην κοντινή απ’ εδώ Μονή της Βαρνάκοβας (Απρίλης
1826).
Νέο κοινωνικό μήνυμα της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος για τη σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης και την επόμενη μέρα
Η περίοδος που διανύουμε εξαιτίας της πανδημίας του ιού COVID – 19, αποτελεί μια πρωτόγνωρη κατάσταση, η οποία έχει φέρει ανατροπές στην καθημερινότητά μας. Η νέα συνθήκη, ασκεί ιδιαίτερη ψυχολογική πίεση στους περισσότερους ανθρώπους και μπορεί να προκαλέσει έντονα συναισθήματα άγχους, φόβου και αγωνίας. Πέρα από την απειλή για τη δημόσια υγεία, η νέα αυτή πραγματικότητα μπορεί να απειλήσει και την ψυχική μας υγεία και ισορροπία.
Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος, δημιούργησε ένα κοινωνικό μήνυμα, με στόχο να ευαισθητοποιήσει το κοινό αναφορικά με τις επιπτώσεις του κορονοϊού στην ψυχική μας υγεία και στη νέα φάση στην οποία εισερχόμαστε, με τη σταδιακή άρση των περιορισμών. Η νέα πραγματικότητα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε την «επόμενη μέρα» και η αβεβαιότητα για την πορεία της νόσου, μπορεί να αποτελέσει μια συνθήκη, η οποία δοκιμάζει τις ψυχικές αντοχές μας. Το μήνυμα μας υπενθυμίζει ότι σε αυτήν τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε, είναι σημαντικό να φροντίσουμε τον εαυτό μας και να μην διστάσουμε να αναζητήσουμε υποστήριξη από το περιβάλλον μας, ή βοήθεια από τους ειδικούς της ψυχικής υγείας, προκειμένου να διαχειριστούμε το άγχος μας.
Δείτε εδώ το βίντεο:
Το βίντεο δημιουργήθηκε με την ευγενική συμμετοχή των ηθοποιών (αλφαβητικά): Μυρτώ Αλικάκη, Δημήτρης Αριανούτσος, Δημήτρης Μακαλιάς, Μανώλης Μαυροματάκης, Τζένη Μπότση, Αντιγόνη Ψυχράμη. Μοντάζ: Χρήστος Μαρκάκης - Σκηνοθεσία: Πιέρρος Ανδρακάκος
Τα γυρίσματα πραγματοποίησαν οι ηθοποιοί στο σπίτι τους, μέσω των κινητών τους τηλεφώνων, με εξ αποστάσεως οδηγίες από τον σκηνοθέτη, για να παραμείνουμε όλοι ασφαλείς. Η ΕΚΨ Π. Σακελλαρόπουλος ευχαριστεί θερμά όλους τους συντελεστές για αυτήν την πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία.
Απόσπασμα από το βίντεο: «Μάθαμε ότι οι αγαπημένοι μας είναι μέσα μας και ας μην είναι δίπλα μας. Ότι μπορεί να είμαστε κοντά χωρίς να είμαστε μαζί. Ότι δε χρειάζεται να κλειστούμε στον εαυτό μας επειδή κλειστήκαμε μέσα. Ότι η κοινωνική απόσταση δεν είναι κοινωνική απομόνωση. Και αν την επόμενη μέρα νιώσουμε πίεση, άγχος, φόβο, αγωνία για το μέλλον. Υπάρχει ένας φίλος, οικογένεια, γειτονιά. Υπάρχουν και οι ειδικοί της ψυχικής υγείας που μπορούν να μας στηρίξουν. Και την επόμενη μέρα. Όπως και αν είναι αυτή.»
Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος ως μέλος του δικτύου των φορέων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Ψυχικής Υγείας "ΑΡΓΩΣ", στηρίζει τη λειτουργία της Τηλεφωνικής Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 για τον κορονοϊό, στην οποία μπορούν να απευθύνονται οι πολίτες, προκειμένου να λάβουν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, όταν νιώσουν την ανάγκη.
Λίγα λόγια για την Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος είναι ένα επιστημονικό, μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1981. Τα πρώτα σημαντικά βήματα που οδήγησαν στη σύστασή του έγιναν το 1964 από τον καθηγητή Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής, Παναγιώτη Σακελλαρόπουλο και την ομάδα συνεργατών του που εμπνευσμένη από το πνεύμα της Κοινωνικής – Κοινοτικής Ψυχιατρικής και της ψυχανάλυσης άρχισε να εργάζεται για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και να αναπτύσσει το μοντέλο της Ψυχιατρικής Περίθαλψης στο Σπίτι του Αρρώστου (Ψ.Π.Σ.Α.). Έκτοτε, η ΕΚΨ Π. Σακελλαρόπουλος, έχει αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο δραστηριοτήτων σε όλους τους τομείς που σχετίζονται με την Ψυχική Υγεία, επεκτείνοντας τις δραστηριότητες σε διάφορες υποβαθμισμένες περιοχές της επικράτειας. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες της καλύπτουν ένα μεγάλο τμήμα των ψυχιατρικών και παιδοψυχιατρικών αναγκών των κατοίκων των περιοχών όπου δραστηριοποιείται, και συγκεκριμένα των νομών Αττικής, Φωκίδας και όμορων περιοχών, Φθιώτιδας, Έβρου και της ευρύτερης περιοχής της Θράκης.
Η Λίμνη του Μόρνου είναι τεχνητή λίμνη που κατασκευάστηκε με σκοπό να καλυφθούν οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης της Αθήνας. Δημιουργήθηκε το 1979 έπειτα από την ολοκλήρωση του φράγματος στον ποταμό Μόρνο. Η συνολική επιφάνεια της λίμνης, που αντιστοιχεί στη μέση στάθμη της, είναι περίπου 15,5 τ.χλμ. με αποτέλεσμα να είναι η ένατη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδας.
Η λίμνη βρίσκεται περίπου στο κέντρο του νομού Φωκίδας, καλύπτοντας με τα ύδατά της ένα λεκανοπέδιο δυτικά του Λιδωρικίου, που σχηματιζόταν ανάμεσα στα όρη Γκιώνα και Βαρδούσια. Συγκεντρώνει νερό όχι μόνο από τον Μόρνο αλλά και από παραποτάμους του, που εκβάλλουν πλέον κατευθείαν στη λίμνη. Ο σημαντικότερος από αυτούς είναι ο Κοκκινοπόταμος, που πηγάζει από τα Βαρδούσια. Η λίμνη του Μόρνου δέχεται νερό και από τη λίμνη του Εύηνου, μέσω μίας σήραγγας που κατασκευάστηκε για τον σκοπό αυτό.
Ένα πετρόχτιστο χωριό βρίσκεται στον βυθό της λίμνης Μόρνου στη Φωκίδα. Σε περιόδους λειψυδρίας, όπως συνέβη το 1993, μέρος των σπιτιών εμφανίζεται στις όχθες. Το χωριό Κάλλιο εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του για να δημιουργηθεί η τεχνητή λίμνη του Μόρνου και να υδροδοτηθεί η Αθήνα.
Το 13ο οδοιπορικό της εκπομπής και ο Νίκος Μάνεσης μας ταξιδεύουν στην Άμφισσα και τα χωριά της ορεινής Φωκίδας. Σε έναν τόπο ευλογημένο δίπλα στον μεγαλύτερο ελαιώνα της χώρας, η κάμερα καταγράφει την καθημερινότητα και τις δραστηριότητες των κατοίκων στα ορεινά παραλίμνια χωριά της Γκιώνας, μέσα από δεκάδες προσωπικές ιστορίες που αποτυπώνουν τη ζωή δίπλα στο φράγμα του Μόρνου και την τεχνητή λίμνη από όπου υδρεύεται η πρωτεύουσα.
Η εκπομπή ταξιδεύει και στον χρόνο, ξεναγώντας μας στο βυθισμένο χωριό, το Κάλλιο, το οποίο στέκει σαν φάντασμα κάθε φορά που η στάθμη της λίμνης κατεβαίνει.
60’ στην Άμφισσα, το Προσήλιο, την Καλοσκοπή, και τη Στρώμη, τη Συκιά, το Λευκαδίτι και το Λιδωρίκι.
Οι ιστορίες ξετυλίγονται…
Οι κάτοικοι του «σκοτεινού χωριού»
Η Συκιά είναι, ίσως, το μοναδικό μέρος της χώρας όπου για δύο μήνες τον χρόνο ο ήλιος δεν ανατέλλει ποτέ, ενώ ακόμη και το καλοκαίρι, η ηλιοφάνεια δεν ξεπερνά τις δύο ώρες. Το κτηνοτροφικό χωριό, χτισμένο στις ρίζες της μεγαλύτερης ορθοπλαγιάς των Βαλκανίων, κρύβεται ανάμεσα στις πλαγιές της Γκιώνας με τους μόνιμους κατοίκους να δίνουν μάχη με τις πολικές θερμοκρασίες.
Ο καθηγητής Πανεπιστημίου από το Στρασβούργο και διακεκριμένος συγγραφέας δεκάδων βιβλίων που έχει στήσει την νέα του «έδρα» στα ορεινά της Φωκίδας.
Ο παλιός οικισμός φάντασμα
Το χωριό Κάλλιο (πρώην Βελούχι ή Βελούχοβο), στους πρόποδες των Βαρδουσίων, ήταν ένας από τους παλαιότερους οικισμούς της Ρούμελης. Χάθηκε όμως στο βυθό της λίμνης μετά τη δημιουργία του φράγματος του Μόρνου.
Στα ερείπια της αρχαίας Καλλίπολης
Οι ανάγκες ύδρευσης της πρωτεύουσας, με τη δημιουργία της λίμνης του Μόρνου, όχι μόνο ξεσπίτωσαν κατοίκους οικισμών αλλά «έπνιξαν» και σημαντικές αρχαιότητες. Από την αρχαία Καλλίπολη το μόνο που στέκεται πάνω από το νερό είναι η Ακρόπολη με τα κυκλώπεια τείχη.
Ο τελευταίος βυρσοδέψης της Χάρμαινας
Μαζί με τον αδελφό του, προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανό το τελευταίο από τα δεκάδες βυρσοδεψία που υπήρχαν στα ταμπάκικα της Άμφισσας μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Η φυτική κατεργασία του δέρματος, η οποία προοριζόταν για βιβλιοδεσία με χρυσοτυπία, είναι μια τέχνη που πεθαίνει μαζί με το τελευταίο ταμπάκικο.
Το ιστορικό γυαλί -καφενέ της Άμφισσας
Το ιστορικό καλλιτεχνικό καφενείο του Μαστρονικολόπουλου με τη θεατρική σκηνή από όπου περνούσαν όλα τα αθηναϊκά μπουλούκια έως και τη δεκαετία του 60’. Είναι το καφενείο που επέλεξε ο σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος το 1975, για να πραγματοποιήσει τα γυρίσματα της ταινίας ο «Θίασος». Μοναδικές διηγήσεις για θρύλους του ελληνικού θεάτρου.
Και... πράκτορας τραπέζης
Είναι ηλικιωμένος, ιδιοκτήτης ενός μικρού καφεπαντοπωλείου τρίτης γενιάς στο Λιδωρίκι αλλά και ο τραπεζίτης του χωριού αφού είναι πράκτορας αμερικάνικης τράπεζας.
Ακόμη, η ... τσαγκάρισσα του Λιδωρικίου, το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας, ο Σύλλογος γυναικών... εισαγωγής και το «στοιχειό της Άμφισσας».
Η πλατεία στο Αλποχώρι έχει φιλοξενήσει τα τελευταία χρόνια πολλές εκδηλώσεις του Συλλόγου αλλά και πανηγύρια του χωριού στα οποία έχουν παρεβρεθεί οι περισσότεροι τακτικοί επισκέπτες της Β/Δ Δωρίδας.
Η συγκεκριμένη πλατεία που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, κατασκευάστηκε στη μορφή που έχει σήμερα με δαπάνη του
Γιώργου Ανδρεόπουλου στη μνήμη του πατέρα του και του γιού του και εγκαινιάστηκε στις 1 Μαΐου του 1999. Μία επιγραφή θυμίζει σε κατοίκους και επισκέπτες την σημαντική αυτή δωρεά για το Αλποχώρι.
Μια σύντομη ταινία στα αγγλικά, παρουσιάζει την ιστορία ενός χωριού που έπρεπε να βυθιστεί, σε μια προσπάθεια που έγινε προκειμένου να σωθεί η ελληνική πρωτεύουσα από την λειψυδρία. Το χωριό Κάλλιο, καλύφθηκε από το νερό το 1980 ως αποτέλεσμα της δημιουργίας ενός φράγματος σε ένα μεγάλο ποταμό της περιοχής. Σήμερα, το Κάλλιο με το άγονο τοπίο του, τονώνει το όραμα και τη φαντασία μας και συμβάλλει στη δημιουργία νέων απόψεων για ένα κλιματικά μεταβαλλόμενο μέλλον...
A short film presenting the story of a Greek village that had to be submerged, in an effort to save the water supply of the Greek capital city. Kallio village was covered by water in 1980 as a result of damming a major river in the area. Nowadays, Kallio with its unearthly landscape stimulates our vision and imagination and also helps to create new views about a climatically changed future..
Μια ματια πανω απο τα βυθισμενα ερειπια του χωριου Καλλιο, που βρισκεται στις οχθες της τεχνητης λιμνης του Μορνου. Το χωριο βυθιστηκε εξ'αιτιας της δημιουργιας του φραγματος του Μορνου το 1980 σαν συνεπεια της ανοδου της σταθμης της λιμνης. Κατα καιρους, οταν η σταθμη της λιμνης ειναι αρκετα χαμηλη, τα ερειπια του χωριου αναδυονται προσφεροντας ενα αποκοσμο θεαμα.
An aerial view above the submerged ruins of village Kallio, located on the lake-shore of the artificial lake of Mornos (Lidoriki, Central Greece). The village was submerged due to the building of the Mornos dam in 1980 when the lake-level rose significantly. Since then, when the lake-level is sufficiently low, the ruins emerge offering an eerie scenery.
Ένα ακόμα εντυπωσιακό βίντεο με λήψεις από drone, ανέβηκε πριν από
λίγες ημέρες στο youtube και μας καλωσορίζει στο κεφαλοχώρι της περιοχής μας, το πανέμορφο και ιστορικό Λιδωρίκι.
